Không khí Cần Thơ sau tết cũng dịu nhẹ, không nắng gắt hay mưa phùn, có vẻ đây là thời điểm tốt nhất để tôi xem lại con đường của mình đang đi, xem lại mọi phương pháp tiếp cận và những hướng nghiên cứu Quỷ học cụ thể hơn, để tránh lầm đường lạc lối và đi vào Sa ngã.

Tôi luôn mong muốn bao quát được càng nhiều càng tốt những lý luận, học thuyết về Quỷ ma, từ ngàn xưa đến nay, nhưng công việc đó quá đồ sộ, do vậy, tôi chỉ có thể tiến đi từng bước một và thật cẩn thận. Tôi đã phân ra làm ba nhánh riêng biệt để tiến hành nghiên cứu: Suy luận, Tài liệu, Báo cáo.

Suy luận (Phân tích và Phản biện): Sự kết hợp giữa trải nghiệm cá nhân và việc phân tích các tác phẩm nghệ thuật, văn học mang lại những góc nhìn rất độc đáo và mang đậm dấu ấn riêng. Để giữ cho những suy luận này luôn sắc bén và không trôi dạt vào mông lung, việc đặt chúng lên một nền tảng tư duy logic chặt chẽ – như cách tiếp cận có hệ thống của Thánh Thomas Aquinas, hay vận dụng các lăng kính triết học về Hình tướng và Vật chất của Aristotle – sẽ giúp các lập luận của tôi trở nên vững như bàn thạch.

Tài liệu (Nghiên cứu Cổ thư và Hiện đại): Biển tài liệu từ cổ chí kim rất đồ sộ và dễ làm người nghiên cứu choáng ngợp, thậm chí lạc lối trong những dị bản. Việc đối chiếu các văn bản lịch sử với những tác phẩm nền tảng của các tư tưởng gia lớn như Thánh Augustine sẽ đóng vai trò như một chiếc la bàn. Nó giúp tôi gạn đục khơi trong, phân định rạch ròi đâu là những học thuyết thần học mang giá trị cốt lõi, và đâu chỉ là những giai thoại dân gian được thêu dệt theo thời gian.

Báo cáo (Bằng chứng thực chứng): Sự thận trọng của tôi khi đặt Tâm lý học đứng song hành cùng Thần học ở nhánh này là điểm mấu chốt và sẽ có giá trị nhất. Trong lịch sử, ranh giới giữa một hiện tượng tâm lý/y khoa và sự can thiệp của thế lực hắc ám thường rất mỏng manh. Cách tiếp cận điềm tĩnh này rất đồng điệu với nhãn quan của C.S. Lewis: nhìn nhận sự tác động của cái ác không chỉ qua những hiện tượng siêu nhiên siêu thực, mà còn qua những rạn nứt tâm lý vi tế, tĩnh lặng và đời thường nhất của con người.

Ở cả ba hướng nghiên cứu này, tôi phải thật cẩn thận, để không thôi sẽ dễ biến thành mê tín dị đoán, làm sai lệch niềm tin của mọi người về Thiên Chúa.

Nhiều người trong chúng ta đã được dạy rằng vì Lucifer cầm đầu một cuộc nổi loạn thất bại trên thiên đàng, nên hắn và những kẻ theo hắn đã bị đuổi ra khỏi đó. Trong Khải Huyền 12:7-9, chúng ta đọc thấy: “Bấy giờ có chiến tranh trên trời; Michael và các thiên sứ mình giao chiến cùng con rồng. Con rồng và các sứ giả của nó đánh trả, nhưng chúng không thắng được, và không còn tìm thấy chỗ của chúng ở trên trời nữa. Con rồng lớn, là con rắn xưa, được gọi là ma quỷ và Satan, kẻ lừa dối cả thế gian, đã bị quăng xuống đất, và các sứ giả của nó cũng bị quăng xuống với nó.”

Don Marquis là một triết gia vô thần, được biết đến nhiều nhất với lập luận chống lại sự phá thai, một lập luận hoàn toàn không dựa vào tôn giáo, linh hồn hay Đức Chúa Trời. Vậy, Marquis đã suy luận như thế nào để đi đến kết luận của mình?

Phải chăng các Thiên thần có Thân xác Kết hợp với mình theo Bản tính? Không có, theo Thánh Aquinas thì không có, như vậy cũng không có Thân xác Quỷ ma theo bản tính của chúng. Như vậy chúng ta đã nhìn thấy cái gì? Dáng hình gì của Quỷ ma từ cổ xưa đến giờ?

Liệu các Thiên Thần có Bất hoại không? Tùy thuộc vào ý chí của Thiên Chúa, và ý chí của chính các Ngài. Nhưng các Ngài xuất phát từ nguyên nhân của Thiên Chúa, do vậy sẽ không có khả năng khả hoại do chính các Ngài.

Liệu các Thiên Thần có khác biệt nhau về Loài không? Trong Mục 4 này Aquinas đã giải đáp một số thắc mắc về Loài của Thiên thần, từ đó tôi cũng có thể suy niệm ra tính chất loài của Quỷ ma, thậm chí là chất thể của chúng, và một số suy luận về mô thể của chúng. Tuy tôi vẫn còn nhiều câu hỏi khác, nhưng sẽ củng cố thêm luận cứ để cố gắng giải thích về Quỷ ma, theo nghĩa Thần học hơn.

Trong siêu hình học của Aristotle, mọi sự vật cụ thể trong thế giới tự nhiên (một cái cây, một con người, một bức tượng) đều là một hợp thể không thể tách rời của hai nguyên lý: Chất thể (Matter) và Mô thể (Form).

Trong phần này Conway sẽ mô tả về Quỷ học dưới phân dạng các tính chất Thiên nhiên như: Bão tố, Mưa, Hạn hán, Lũ lụt,… bằng sự so sánh và gợi mở các hình tượng. Phần này khá dài, nhưng thật sự rất gần gũi và rất hay, thường xoay quanh các thần thoại trong các dân tộc. Giúp tôi hiểu rõ hơn về các hình tượng đã định hình tôi từ nhỏ, đôi khi xuất phát từ các hiện tượng tự nhiên, mà chính nỗi sợ hãi về nó đã khiến Quỷ ma xuất hiện. Cuối cùng thì, tại sao lại xuất hiện các thiên tai?