Nếu bạn chỉ được phép nói trong mười phút, hầu như mọi thứ khác đều phải hy sinh cho sự ngắn gọn. Một trong những lý do chính khiến Lewis chia đạo đức thành ba phần (với hình ảnh đoàn tàu cùng ra khơi) là vì đó dường như là cách ngắn gọn nhất để bao quát vấn đề. Ở đây, Lewis muốn đưa ra một vài ý niệm về một cách phân chia khác mà các tác giả xưa kia đã dùng, cách này quá dài để sử dụng trong bài nói chuyện của Lewis, nhưng lại là một cách rất hay.
Có một câu chuyện kể về một cậu nam sinh được hỏi, cậu nghĩ: Thiên Chúa giống như thế nào. Cậu trả lời rằng, theo những gì cậu hiểu thì Thiên Chúa là “Kiểu người lúc nào cũng rình mò xem có ai đang vui vẻ hay không và rồi cố gắng ngăn cản chuyện đó.” Và tôi e rằng đó chính là kiểu ý niệm mà từ Đạo đức (Morality) gợi lên trong tâm trí rất nhiều người: một thứ gì đó can thiệp, một thứ gì đó ngăn cản bạn có một khoảng thời gian vui vẻ. Trong thực tế, các quy tắc đạo đức là những hướng dẫn để vận hành cỗ máy con người. Mọi quy tắc đạo đức hiện diện ở đó là để ngăn chặn sự hỏng hóc, hay sự căng thẳng, hay sự ma sát trong quá trình vận hành của cỗ máy ấy. Đó là lý do tại sao thoạt đầu, những quy tắc này dường như liên tục can thiệp vào các khuynh hướng tự nhiên của chúng ta. Khi bạn được dạy cách sử dụng bất kỳ loại máy móc nào, người hướng dẫn luôn miệng nói: “Không, đừng làm như thế,” bởi vì tất nhiên, có đủ mọi thứ trông có vẻ ổn và có vẻ là cách tự nhiên để xử lý cỗ máy đối với bạn, nhưng thực ra lại không hiệu quả.
Vậy là, chúng ta đang đối mặt với một sự lựa chọn gây khiếp hãi. Người đàn ông mà chúng ta đang thảo luận, hoặc là (và hiện là) đúng như những gì Người đã nói, hoặc là một kẻ điên, hoặc là một thứ gì đó tồi tệ hơn. Giờ đây, đối với tôi, rõ ràng Người không phải là kẻ điên cũng chẳng phải là ác quỷ: và do đó, dù điều này có vẻ kỳ lạ, kinh khủng hay khó tin đến mức nào, tôi vẫn phải chấp nhận quan điểm rằng Người đã và đang là Thiên Chúa. Thiên Chúa đã đổ bộ xuống thế giới bị quân thù chiếm đóng này trong hình hài con người.
Trong phần này Conway sẽ mô tả về Quỷ học dưới phân dạng các tính chất Thiên nhiên như: Bão tố, Mưa, Hạn hán, Lũ lụt,… bằng sự so sánh và gợi mở các hình tượng. Phần này khá dài, nhưng thật sự rất gần gũi và rất hay, thường xoay quanh các thần thoại trong các dân tộc. Giúp tôi hiểu rõ hơn về các hình tượng đã định hình tôi từ nhỏ, đôi khi xuất phát từ các hiện tượng tự nhiên, mà chính nỗi sợ hãi về nó đã khiến Quỷ ma xuất hiện. Cuối cùng thì, tại sao lại xuất hiện các thiên tai?
Khi chúng ta bắt đầu biết phân biệt thiện ác, chúng ta xuất hiện Cái Tôi của mình, một ảo ảnh, một hình bóng tối tâm trong chính chúng ta. Chúng phân luôn phân định mọi thứ, cố gắng phân định đến mức cùng cực và cuối cùng là đau khổ vì bối rối. Nhưng khi chúng ta bắt đầu kiêng quyết với một điều, tín tâm vào một sự vĩ đại, chúng ta dần tiêu diệt Cái Tôi của ta, để thấy bản thể thật sự của mình. Chúng ta sẽ bắt đầu tôn thờ và tin tưởng vào MỘT NGƯỜI, Người đó dạy ta từ bỏ mọi chọn lựa.
Chương này Lewis sẽ phân tích lại một số giáo lý “con nít” mà Thuyết vô thần đã bỏ qua, hay một số tôn giáo khác lựa chọn tôn thờ, như trong thuyết Nhị nguyên. Phần này tôi thấy rất gần với các tri thức Quỷ học mà tôi tìm kiếm, và tôi đã đọc phần này khá nhiều lần để cố gắng nắm bắt những lý luận “thuyết phục” của Lewis.
Sau tất cả những lý thuyết tôi nghiên cứu về cách Phản Kitô, tôi bị vướng bởi thuyết Vô thần, thậm chí là một số lý thuyết khác, nghe cũng có vẻ hợp lý, khi cố gắng từ chối Thiên Chúa, nhưng niềm tin của tôi vững chắc đến mức, dù sắp thuyết phục được tôi – “Chúa đã chết”, tôi cũng không bao giờ tin, do vậy tôi đã tìm thấy Lewis, để suy niệm về những lý luận của ông. Cảm ơn ông rất nhiều, Lewis!
Ngay cả khi đã trải qua bao thế hệ xa xưa, thật khó để đọc huyền thoại về việc Nữ thần Ishtar Giáng xuống Âm phủ mà không khỏi xúc động. Nữ thần Tình yêu đi qua bảy cánh cổng để tìm kiếm người tình dấu yêu, và tại mỗi cửa, những kẻ canh giữ đáng sợ lại tước bỏ một phần y phục cùng trang sức của nàng. Ishtar bước vào trần trụi trước sự hiện diện của Nữ hoàng Cõi Chết. Nhưng khi vắng bóng nàng, cả thần linh, loài người và muôn thú đều héo hon, nên Hea – Đấng Cứu Thế đầy quyền năng phép lạ – đã mê hoặc Nữ hoàng Âm phủ, khiến bà ra lệnh cho Phán quan của vương quốc là Annunak phải xá tội cho Ishtar từ ngai vàng của hắn.
Tôi luôn nhận được câu hỏi liệu tôi có tin rằng ma quỷ thực sự tồn tại hay không. “Tất nhiên, tôi không nghĩ ma quỷ là có thật” đó là câu trả lời được mong đợi và cũng là câu trả lời tôi thường đưa ra. “Tôi là một người đàn ông hiện đại, thế tục, có học thức, tự do và theo thuyết bất khả tri. Tôi không tin vào quỷ dữ, ác thần, yêu tinh, ngạ quỷ, tiểu quỷ, ma cà rồng, người sói, bóng ma hay hiện tượng quấy phá (poltergeists).“
Tôi đã đọc phần này khá nhiều lần, tôi xem như đây là khái niệm ban đầu về Thần học Tự nhiên hay còn gọi là Vật lý, theo phái triết học Platon. Và tôi có thể áp dụng những luận lý này của Thánh Augustine để xem xét Quỷ học như thế nào?
