Giữa lằn ranh mỏng manh của thực và ảo, những hiện tượng kỳ bí xưa nay vẫn luôn là một dấu hỏi lớn khơi mào cho vô vàn cuộc tranh luận không hồi kết. Nhiều người quả quyết rằng những trải nghiệm rợn tóc gáy mà họ từng chứng kiến là do “bàn tay ma quỷ” thao túng. Ngược lại, giới mộ điệu khoa học lại không ngừng nỗ lực bóc tách lớp màn huyền bí ấy bằng lăng kính của tâm lý học, vật lý, hóa học và thậm chí là cả những nguyên lý cơ bản trong kỹ thuật xây dựng. Dẫu vậy, cuộc giằng co giữa niềm tin vào thế giới siêu linh và những bằng chứng khoa học thực nghiệm dường như vẫn chưa thể đi đến hồi kết.
Bức tranh đối lập này hiện lên rõ nét nhất giữa lòng thủ đô Bangkok sầm uất của Thái Lan. Lọt thỏm giữa những tòa cao ốc tráng lệ, hiện đại bậc nhất là một khối bê tông lạnh lẽo mang tên Sathorn Unique – nơi bị gắn mác “tòa tháp ma” suốt gần ba thập kỷ qua. Khái niệm “ma” ở đây không chỉ là lời đồn thổi, mà trong tâm trí nhiều người, đó thực sự là những linh hồn oán khuất đang chực chờ hãm hại người sống. Trở lại thời kỳ hoàng kim năm 1990, Sathorn Unique từng là một siêu dự án bất động sản được khởi công đầy kiêu hãnh. Với quy mô 49 tầng, 657 căn hộ cao cấp cùng hệ thống hàng chục cửa hàng, siêu thị, tòa tháp sở hữu tầm nhìn tuyệt mỹ ôm trọn dòng sông Chao Phraya thơ mộng. Dưới bàn tay thiết kế của Rangsan Torsuwan – một kiến trúc sư kiêm nhà phát triển bất động sản lừng danh, cùng sự hậu thuẫn tài chính khổng lồ từ công ty Thai Mex và nhà thầu chính Si Phraya, công trình tân cổ điển này từng được kỳ vọng sẽ trở thành biểu tượng kiến trúc trường tồn của xứ sở Chùa Vàng.
Thế nhưng, bánh xe vận mệnh đã rẽ sang một hướng đầy u ám khi những điềm gở liên tiếp ập đến. Năm 1993, kiến trúc sư Rangsan bất ngờ vướng vào vòng lao lý với các cáo buộc liên quan đến băng đảng và âm mưu ám sát chánh án Tòa án tối cao. Cú sốc này chưa qua, cơn bão khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 lại ập tới, vắt kiệt nguồn vốn của dự án. Tòa tháp đang hối hả vươn mình lên bầu trời, dù đã gần cất nóc, đành ngậm ngùi ngủ yên vĩnh viễn. Qua nhiều năm tháng bị bỏ hoang, khung xương khổng lồ ấy dần biến thành nơi trú ngụ của những người vô gia cư, những con nghiện, và cả những du khách tò mò muốn trải nghiệm cảm giác mạnh hay đơn giản là tìm một chốn miễn phí để ngắm nhìn Bangkok từ trên cao.
Từ một biểu tượng phồn vinh, tòa tháp dần trở thành tâm điểm của những cái chết bí ẩn. Đỉnh điểm là vào năm 2014, một nhiếp ảnh gia mang theo khao khát săn lùng khoảnh khắc bình minh trên đỉnh tháp đã phải hoảng loạn tháo chạy. Đập vào mắt anh là thi thể treo cổ của một du khách người Thụy Điển 30 tuổi, đang trong giai đoạn phân hủy và bốc mùi nồng nặc. Dù cảnh sát sau đó đã kết luận đây là một vụ tự sát, dư luận vẫn không ngừng hoài nghi. Thật khó tin khi một thanh niên trẻ trung, khỏe mạnh lại cất công lặn lội nửa vòng Trái Đất chỉ để gieo mình tại một tàn tích hoang phế trên cao như thế. Niềm tin về một thế lực hắc ám xui khiến con người tìm đến cái chết ngày càng bám rễ sâu hơn khi hàng loạt vụ tự sát và tử vong không rõ nguyên nhân tiếp tục xảy ra tại đây. Những người lớn tuổi trong vùng rỉ tai nhau rằng tòa tháp đã phạm phải vùng đất dữ, vốn là những nghĩa địa cổ xưa. Trong khi đó, những người từng đặt chân đến đây lại rùng mình kể về một không gian ẩm thấp, u uất, hòa cùng những tiếng hú rít kỳ dị vang vọng trong gió lạnh, khiến bất cứ ai cũng dễ dàng nảy sinh những suy nghĩ tiêu cực về cái chết.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của những cái đầu lạnh, mọi hiện tượng tại Sathorn Unique đều có thể được lý giải một cách trần trụi. Sự hoang phế, rêu mốc và bóng tối của một công trình dang dở chính là chất xúc tác hoàn hảo cho những bộ óc giàu trí tưởng tượng, dễ bị ám ảnh bởi thế giới tâm linh. Những tiếng hú rít ma quái thực chất chỉ là âm thanh của gió lùa qua các kẽ hở của khối bê tông khổng lồ chưa được bịt kín. Còn về những vụ tự sát, khoa học tâm lý giải thích rằng không gian vắng lặng, không ai cản trở trên độ cao lý tưởng của tòa tháp là một môi trường “thuận lợi” cho những người đang mắc chứng trầm cảm có thể dễ dàng ngắm nhìn thế giới lần cuối. Thêm vào đó, hiệu ứng lây lan tâm lý (copycat suicide) từ những vụ việc trước đó đã vô tình biến nơi đây thành điểm đến của những tâm hồn tuyệt vọng.
Không riêng gì Thái Lan, thế giới còn ghi nhận vô số những vùng đất nhuốm màu liêu trai tương tự, và ngôi làng Phong Môn nằm ở ngoại ô thành phố Thẩm Dương (Trung Quốc) là một minh chứng rùng rợn khác. Được mệnh danh là “ngôi làng của những hồn ma”, Phong Môn gieo rắc nỗi kinh hoàng bởi hủ tục “song táng” đầy ám ảnh. Khi một người qua đời trước, thi thể của họ không được hạ huyệt ngay mà được đặt trong quan tài, để lộ thiên đâu đó ở một góc nhà hay hang đá lạnh lẽo nhằm chờ đợi người bạn đời nhắm mắt xuôi tay rồi mới cùng chôn cất. Dù mang ý nghĩa mong mỏi phu thê được trọn vẹn nghĩa tình ở thế giới bên kia, nhưng hình ảnh những cỗ quan tài nằm lẩn khuất khắp các ngóc ngách của ngôi làng đã phủ lên nơi đây một bầu không khí âm u, ma quái.
Sự tò mò đã xui khiến nhiều người trẻ tìm đến Phong Môn, nhưng hiếm ai có đủ can đảm để quay lại lần thứ hai. Họ rỉ tai nhau về chiếc “ghế thái sư” tuyệt đẹp nhưng mang lời nguyền chết chóc, nơi bất cứ ai ngồi lên chụp ảnh đều xuất hiện một khuôn mặt giận dữ ám ảnh ngay phía sau. Những người bạo gan ngủ lại qua đêm thường xuyên bị bóng đè, nghe thấy tiếng bước chân đi lại, tiếng rì rầm trò chuyện hay thậm chí là tiếng tụng kinh vang vọng giữa ngôi làng thưa thớt bóng người. Kỳ lạ hơn, mọi thiết bị điện tử hiện đại như máy định vị GPS khi mang đến đây đều hoàn toàn tê liệt, trục trặc không rõ nguyên nhân.
Trước những đồn đoán ngày một lan rộng, năm 2008, một đoàn thám hiểm gồm các nhà làm phim đài truyền hình Hà Nam, đội cứu hộ chuyên nghiệp cùng các nhà nghiên cứu đã tổ chức một chuyến đi 16 người tiến sâu vào Phong Môn. Vén bức màn bí ẩn, họ phát hiện ra rằng chính từ trường bất thường từ tầng địa chất của ngôi làng đã làm nhiễu loạn các thiết bị điện tử. Lực từ trường này cũng tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, gây ra cảm giác mệt mỏi, nặng nề, dẫn đến hiện tượng bóng đè cho những người vốn đã có thể trạng yếu. Cùng với tâm lý e sợ sẵn có trước hủ tục quan tài chờ người chết, trí tưởng tượng của du khách đã tự động thêu dệt nên muôn vàn hình ảnh tà ma.
Nhìn rộng hơn, dẫu nhân loại đã vươn đến những kỳ tích vĩ đại như tìm ra vắc-xin chữa ung thư hay chụp được hình ảnh của những thiên thể cách xa hàng tỉ năm ánh sáng, bóng đen của những câu chuyện dị thường vẫn luôn lẩn khuất. Lý giải cho sự dai dẳng này, Giáo sư Neil Dagnall, chuyên gia tâm lý học nhận thức ứng dụng từ Đại học Manchester Metropolitan (Anh), đã nhấn mạnh vào “yếu tố tâm lý ám thị”. Khi chúng ta bước vào một không gian đã được dán nhãn là “có ma”, bộ não sẽ tự động tìm kiếm các dấu hiệu để hợp thức hóa niềm tin đó. Những ai mang sẵn trong mình niềm tin mãnh liệt vào thế giới huyền bí thì lại càng dễ dàng “nhìn thấy” ảo ảnh.
Bổ sung cho luận điểm này, Giáo sư Shane Rogers cùng các cộng sự tại Đại học Clarkson (Mỹ) đã chỉ ra rằng, những trải nghiệm tâm linh đôi khi đơn thuần bắt nguồn từ ảo giác do con người hít phải các bào tử nấm mốc độc hại sinh sôi trong môi trường cũ kỹ, ẩm thấp như tòa tháp hoang Sathorn Unique. Đặc biệt, cảm giác ớn lạnh dọc sống lưng, nghe thấy âm thanh ma quái hay cảm nhận có “ai đó” đang bám theo mình đã được chứng minh là có mối liên hệ mật thiết với sóng hạ âm – những dải âm thanh có tần số dưới 20Hz mà tai người không thể nghe rõ nhưng cơ thể lại cảm nhận rất chân thực. Đây cũng chính là một thủ thuật kinh điển mà các đạo diễn phim kinh dị từ lâu đã rành rọt ứng dụng để thao túng cảm giác sợ hãi của khán giả.
Cuối cùng, dù được soi chiếu dưới ánh sáng của khoa học hay phủ lên lớp sương mù của tín ngưỡng, những tàn tích như Sathorn Unique hay Phong Môn vẫn mãi là những mảnh ghép đầy mê hoặc trong lăng kính tâm lý của nhân loại.
