Có một nghịch lý vô cùng nhức nhối vẫn luôn lơ lửng giữa thế giới hiện đại: Nếu những người tự xưng là có khả năng thấu thị, ngoại cảm thực sự có thể giao tiếp với người đã khuất, vậy tại sao những thảm kịch mang tầm vóc toàn cầu với hàng trăm sinh mạng biến mất không dấu vết – điển hình như chuyến bay MH370 biệt tăm suốt hơn một thập kỷ qua – lại không có bất kỳ một “dị nhân” nào đứng ra chỉ điểm thành công? Câu hỏi này như một nhát cắt sắc lẹm, mở ra một cuộc tranh luận chưa bao giờ có hồi kết về ranh giới thực hư của thế giới tâm linh. Dẫu vậy, cả trong những tài liệu ghi chép lẫn vô vàn câu chuyện truyền miệng ngoài đời thực, những giai thoại ly kỳ về khả năng kết nối với cõi âm vẫn luôn tồn tại và có sức hút mãnh liệt. Ngay tại Việt Nam, trong vài thập kỷ trở lại đây, dư luận đã chứng kiến sự xuất hiện của không ít người tự nhận mình mang năng lực ngoại cảm, có thể “trò chuyện” với linh hồn để tìm kiếm hài cốt thất lạc. Thậm chí, một số cái tên đình đám còn khẳng định họ có thể kết nối với các bậc tiên tổ hoặc những nhân vật lịch sử lỗi lạc. Sự hiện diện của họ đã chia dư luận làm hai nửa: một bên hoài nghi sâu sắc, bên kia lại đặt trọn niềm tin, đặc biệt là khi có những nhân chứng sống quả quyết rằng họ đã tận mắt trải nghiệm sự thật kỳ diệu này.
Trong giai đoạn đầu, năng lực của các nhà ngoại cảm thường được chính thân nhân của người quá cố “nghiệm thu” dựa trên cảm tính và niềm tin. Họ bị thuyết phục khi nhà ngoại cảm nói trúng phóc những đặc điểm tính cách của người chết lúc sinh thời, những góc khuất bí mật thầm kín trong gia đình, hay đặc biệt nhất là việc chỉ ra chính xác vị trí của các kỷ vật được chôn cất theo thi hài. Tuy nhiên, khi khoa học phát triển, tính chính xác của những lời phán truyền ấy đã phải bước qua một màng lọc khắt khe hơn rất nhiều: giám định ADN. Từ đây, bức tranh về giới ngoại cảm bắt đầu bộc lộ những mảng màu sáng tối đan xen, phơi bày những giới hạn mà trước đây niềm tin mù quáng đã che lấp.
Thực tế đã ghi nhận không ít trường hợp các nhà ngoại cảm thất bại ê chề ngay từ những nỗ lực tìm kiếm ban đầu, hoặc đưa gia đình vào những ảo vọng xót xa. Bác sĩ N.H.D., một cán bộ công tác tại Sở Y tế TP.HCM, từng nếm trải nỗi thất vọng này khi lặn lội về Thanh Hóa tìm kiếm hài cốt người ông nội. Sau nhiều nỗ lực tự thân bất thành, gia đình ông quyết định cậy nhờ một nhà ngoại cảm “chỉ đường dẫn lối” với thỏa thuận sẽ giám định ADN nếu tìm thấy. Khởi đầu có vẻ nhuốm màu tâm linh khi linh hồn người ông được cho là đã “nhập” vào một người cháu dâu, rành rọt chỉ điểm vị trí chôn cất tại một cánh đồng thuộc huyện Đông Sơn cũ. Thế nhưng, sau nhiều ngày trời hì hục cày xới mảnh đất theo lời phán, gia đình bác sĩ D. đành ngậm ngùi tay trắng ra về. Cay đắng hơn là những trường hợp được cho là “đúng ban đầu nhưng sai kết quả”, điển hình như câu chuyện của ông N.D.T. tại Hà Nội trong hành trình tìm kiếm người anh trai là liệt sĩ hy sinh ở tận Kiên Giang. Thông qua một nữ ngoại cảm nổi tiếng tại Đồng Nai, gia đình ông T. đã được chứng kiến một buổi “giao tiếp” với vong linh chân thực đến mức mọi người đều rớt nước mắt tin tưởng. Việc cất bốc hài cốt sau đó cũng diễn ra vô cùng suôn sẻ. Thế nhưng, khi tờ kết quả giám định ADN được lật mở, mọi hy vọng đều vỡ vụn vì mẫu xương hoàn toàn không trùng khớp. Không cam tâm, gia đình lại mang cả mẫu thử của dòng nội và dòng ngoại đi xét nghiệm chéo ở một trung tâm khác, nhưng đáp án phũ phàng vẫn không hề thay đổi.
Tuy nhiên, giữa muôn vàn những sai số và hồ nghi, vẫn lóe lên những tia sáng kỳ diệu khi khoa học hiện đại phải gật đầu xác nhận kết quả tâm linh. Đó là câu chuyện nhuốm màu huyền thoại xảy ra cách đây hơn một thập kỷ của ông P.V.D., ngụ tại huyện Gia Lâm cũ, Hà Nội. Là một trí thức học ngành hóa học tại Liên Xô và công tác tại Bộ Cơ khí và luyện kim, ông D. mang một tư duy phản biện sắc bén và ban đầu hoàn toàn bài xích những chuyện ngoại cảm hoang đường. Suốt nhiều năm trời, ông chỉ tin vào các phương pháp tìm kiếm thực địa để dò tung tích người anh trai liệt sĩ đã ngã xuống trong thời kỳ chống Pháp từ năm 24 tuổi. Nhưng khi người mẹ già hấp hối với lời trăng trối cuối cùng mong mỏi các con đưa anh về nằm cạnh mẹ, ông D. đã gác lại sự hoài nghi để cậy nhờ một nhà ngoại cảm tên T. ở Phú Thọ. Bằng năng lực của mình, vị này đã kết nối được với vong linh liệt sĩ và chỉ hướng đi về một đoạn bờ sông Đuống thuộc vùng Bắc Ninh cũ. Chuỗi sự kiện kỳ lạ tiếp diễn khi ông D. nằm mộng thấy có người báo mộng hãy tìm đến bãi khai thác cát ven sông và hỏi thăm một người đàn ông tên Bảo. Dù cất công dò hỏi khắp nơi, hai cha con ông D. không tìm thấy ai tên Bảo, mà chỉ gặp được một chủ bãi cát tên Hùng. Thật trùng hợp và chấn động, anh Hùng kể lại rằng trong lúc xúc cát ven sông, anh đã vô tình đào được một bộ hài cốt không còn nguyên vẹn, nhưng hàm răng lại vô cùng đầy đủ chứng tỏ đây là một người chết trẻ. Anh đã cẩn thận gom dọn, đặt vào tiểu sành và nhang khói cẩn thận ngay gần nhà. Được sự đồng ý của gia đình ân nhân, ông D. đã làm lễ xin một mẫu răng mang đi xét nghiệm với mẫu gen của gia đình. Và rồi, tờ giấy kết luận từ Viện Công nghệ sinh học thuộc Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã xác nhận sự trùng khớp tuyệt đối. Giây phút cầm trên tay bằng chứng khoa học chứng minh đó chính là cốt nhục của anh trai mình, người đàn ông cả đời làm khoa học ấy đã không kìm được những giọt nước mắt nghẹn ngào.
Không riêng gì tại Việt Nam, những giai thoại về cánh cửa nối liền âm dương đã phủ bóng lên cả lịch sử phương Tây, thu hút sự dòm ngó của truyền thông và vô số nhà điều tra. Trở lại thế kỷ 19 tại Mỹ, dư luận từng rúng động trước câu chuyện của ba chị em nhà Fox là Leah, Margaret và Kate tại Hydesville, New York. Ngay từ khi còn là những cô bé, họ đã khẳng định mình có năng lực trò chuyện với hồn ma vất vưởng trong chính ngôi nhà đang sống. Linh hồn ấy được các cô bé gọi bằng cái tên “ông Splitfoot”, thực chất tự xưng là Charles B. Rosma – một người bán hàng rong đã bị sát hại nhẫn tâm và chôn xác dưới hầm rượu từ trước khi gia đình Fox dọn đến. Dựa theo những lời thì thầm từ cõi âm, ba chị em còn chỉ đích danh một người đàn ông tên Bell là hung thủ, dẫu cho pháp luật không thể tìm đủ bằng chứng để kết tội hắn. Khả năng ngoại cảm của chị em nhà Fox đã biến họ trở thành những hiện tượng mang tính biểu tượng, mở đường cho họ bước chân vào hội duy tâm, đi khắp nơi diễn thuyết về thế giới bên kia và làm cầu nối cho những người sống khát khao gặp lại thân nhân quá cố.
Và bóng ma của sự huyền bí ấy không chịu ngủ yên trong quá khứ mà vẫn tiếp tục ám ảnh thế kỷ 21 văn minh. Năm 2011, tại thành phố Sandbach thuộc hạt Cheshire của nước Anh, dư luận lại xôn xao trước khả năng “thấu thị” cõi âm của hai chị em nhỏ tuổi Jadon và Lucy Billington. Cậu bé Jadon 10 tuổi và bé gái Lucy 8 tuổi điềm nhiên kể rằng các em vẫn thường xuyên trò chuyện với người bà đã khuất từ lâu. Thế giới của những đứa trẻ này không chỉ có linh hồn của người thân mà còn có sự hiện diện của một thiên thần ghé thăm mỗi đêm, cùng vô số những bóng ma khác biến ngôi nhà của họ thành một trạm trung chuyển giữa hai thế giới. Sự điềm nhiên và chân thực của lũ trẻ khiến người mẹ là bà Pam từ chỗ không tin bỗng sinh lòng hoang mang. Để thử nghiệm, trong một lần thấy hai con đang mải mê “trò chuyện” vào khoảng không, bà Pam đã mạnh dạn yêu cầu linh hồn ấy thử kéo ống quần của bà lên tận đầu gối. Dù chiếc quần không hề nhúc nhích như mong đợi, nhưng bà quả quyết rằng mình cảm nhận rõ ràng một luồng khí lạnh và một cú chạm vô hình lướt qua chân. Trái ngược hoàn toàn với sự hoang mang của vợ, ông Daron – một chuyên gia tư vấn sức khỏe và an toàn – lại gạt phăng mọi chuyện bằng tư duy logic. Ông cho rằng toàn bộ thế giới tâm linh ấy chỉ là sản phẩm tưởng tượng phong phú của những đứa trẻ sau khi dung nạp quá nhiều truyện tranh và phim ảnh kinh dị. Còn cái cú chạm rợn người mà vợ ông cảm nhận được, rốt cuộc cũng chỉ là một hiệu ứng tâm lý do bị ám thị sau khi nghe lũ trẻ thao thao bất tuyệt quá nhiều.
Cho đến tận hôm nay, cuộc giằng co giữa những bằng chứng sống về thế giới tâm linh và sự hoài nghi của khoa học vẫn chưa tìm được điểm dừng. Mặc dù từng có một số cơ quan tình báo cấp chính phủ ngấm ngầm cộng tác với các nhà ngoại cảm, nhưng phần lớn giới khoa học vẫn kiên quyết bác bỏ bằng những lập luận thực chứng sắc bén. Ngay cả những bác sĩ, học giả có niềm tin vào cõi âm cũng đành thừa nhận rằng, họ tin vì trải nghiệm cá nhân chứ chưa hề có một công trình nghiên cứu nào đủ sức mạnh để khẳng định sự thật này trước bục diễn đàn khoa học. Để lý giải cho những hiện tượng ma quái, Dante Centuori – một chuyên gia đang làm việc tại Trung tâm khoa học Great Lakes (Mỹ) – đã đưa ra một góc nhìn đầy lý trí. Ông cho rằng, việc con người “nhìn thấy” bóng ma đôi khi chỉ là sự hiểu sai lệch trầm trọng về các hiện tượng vật lý tự nhiên, bởi não bộ và thị giác của chúng ta rất dễ mắc phải những sai sót trong quan sát và nhận thức. Những bóng trắng lướt qua hay những hình thù dị hợm bị gán mác là oan hồn, thực chất có thể chỉ là ảo ảnh quang học được tạo ra bởi một luồng ánh sáng mờ tình cờ hắt qua khe cửa hoặc phản chiếu từ một bề mặt gương kính nào đó. Và nghiệt ngã thay, với những người vốn đã nuôi dưỡng sẵn hạt mầm huyền bí trong tâm trí, một tia sáng đi lạc hay một cơn gió lùa cũng đủ để họ vẽ nên cả một bức tranh ma mị sống động.
