Từ bao đời nay, thế giới sau cái chết luôn là một bức màn bí ẩn khơi gợi sự tò mò vô tận của nhân loại. Trong thực tế, không ít người đã từng tự mình bước qua lằn ranh sinh tử, trải nghiệm giai đoạn cận tử và mang về những ký ức sống động về một cõi giới khác mà họ tin rằng chính linh hồn mình đã được chứng kiến. Đặc biệt, bước sang thế kỷ 20 và 21, hiện tượng này không còn dừng lại ở những lời truyền miệng dân gian mà đã trở thành đề tài nghiêm túc, thôi thúc nhiều nhà khoa học dấn thân vào hành trình kiếm tìm bằng chứng về sự tồn tại của linh hồn.
Một trong những minh chứng kỳ lạ và chân thực nhất cho hiện tượng “cải tử hoàn sinh” từng xảy ra ngay tại Việt Nam, cách đây chừng bốn thập kỷ tại xã Trường Hòa, huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh cũ. Câu chuyện của bà cụ Trần Thị Sương xôn xao đến mức thu hút vô số người từ khắp các địa phương khác, thậm chí cả Việt kiều và người miền ngoài, lặn lội tìm đến tận nơi để được mục sở thị. Sinh năm 1923, bà Sương từng là một người phụ nữ kiên cường tham gia kháng chiến, nếm trải biết bao gian nguy và cảnh tù đày khiến sức khỏe bị bào mòn nghiêm trọng. Khi hòa bình lập lại, bà trở về với nhịp sống chất phác của một người nông dân, nhưng những di chứng năm xưa khiến bà thường xuyên ốm đau, nhiều lần ngất xỉu ngay giữa cánh đồng.
Đỉnh điểm của chuỗi ngày bạo bệnh là một buổi tối nọ, bà Sương lên cơn sốt cao không dứt rồi dần chìm vào trạng thái mê man. Bất chấp mọi nỗ lực hồi sức của người nhà như xông rượu hay xoa bóp, chút sinh khí cuối cùng cũng rời bỏ bà. Lồng ngực bà ngừng đập, và tờ giấy mỏng tang được con cháu đặt lên mũi cũng không mảy may lay động. Tiếng khóc than xé lòng bắt đầu vang lên khi mọi dấu hiệu sự sống đã hoàn toàn vụt tắt. Thế nhưng, trong chính khoảnh khắc thể xác nằm bất động ấy, tâm thức của bà Sương lại vô cùng tỉnh táo. Bà kể lại rằng mình vẫn cảm nhận rõ ràng đôi bàn tay người thân đang tuyệt vọng xoa bóp, chỉ là bà không thể mở mắt hay cất lời. Đột nhiên, mọi đớn đau thể xác tan biến, thay vào đó là một cảm giác nhẹ bẫng đưa bà đến một miền đất xa lạ với phong cảnh tuyệt mỹ trần đời chưa từng thấy. Tại cõi bồng lai ấy, một vị thần tiên đã hiện ra, phán truyền rằng số mạng của bà chưa tận, bà phải quay về trần thế và dốc lòng làm việc thiện. Đúng lúc đó, bà choàng mở mắt, ngơ ngác nhận ra trời đã sáng và bản thân đang chuẩn bị được đưa vào quan tài.
Theo lời kể của cô Nguyễn Thị Đối, con gái bà, cả gia đình đã đinh ninh bà mất từ tối hôm trước và đang tất bật lo hậu sự cho lễ tẩm liệm ban sáng. Sự tỉnh lại đột ngột của bà khiến cả nhà từ sững sờ tột độ chuyển sang vỡ òa trong niềm hạnh phúc vô bờ. Nhìn những đồ tang lễ bày biện xung quanh, bà lão bật cười hỏi: “Tao đã chết đâu mà chuẩn bị đem chôn vậy?”. Kỳ diệu thay, sau trọn một đêm nằm “chết”, bà Sương không những sống lại mà mọi bệnh tật mãn tính cũng không cánh mà bay. Hơn thế nữa, tính cách của bà chứng kiến một sự lột xác ngoạn mục. Từ một người bình thường, bà trở nên hiền hòa, từ bi như một bậc tu hành thực thụ, rũ bỏ mọi giận hờn, oán ghét. Bà dành phần đời còn lại để giúp đỡ bất cứ ai gặp khó khăn, và luôn dùng những lời lẽ nhẹ nhàng nhất để khuyên can những người mang tâm niệm xấu quay về nẻo thiện.
Những trải nghiệm mang màu sắc huyền bí ấy hoàn toàn không phải là đặc quyền của những con người bình dị nơi thôn dã, mà còn xuất hiện trong chính tầng lớp tinh hoa y khoa trên thế giới. Cuốn sách “Dying to wake up” (Chết để tỉnh thức) của bác sĩ Rajiv Parti – nguyên trưởng khoa gây mê Bệnh viện Bakerfield Heart tại California, Mỹ – là một lời tự sự gây chấn động về cái chết của chính ông. Năm 2008, vị bác sĩ này phát hiện mình mắc bệnh ung thư tiền liệt tuyến và phải gồng mình trải qua hàng loạt liệu pháp điều trị khắc nghiệt. Biến cố ập đến vào năm 2010 khi ông rơi vào trạng thái sốc nhiễm khuẩn nặng và trút hơi thở cuối cùng ngay trên bàn mổ. Ngay khoảnh khắc ấy, linh hồn ông thoát khỏi thể xác, lơ lửng trên trần nhà và thản nhiên quan sát các đồng nghiệp đang hối hả phẫu thuật cho chính mình. Ông nghe rõ từng lời trao đổi, thậm chí cả những câu đùa giỡn của họ, nhưng hoàn toàn bất lực trong việc lên tiếng.
Sau đó, tâm thức của bác sĩ Parti bị cuốn vào những chiều không gian khác nhau. Có lúc, ông thấy người mẹ và cô em gái trong trang phục truyền thống Ấn Độ đang quây quần nấu một bữa cơm ấm cúng. Nhưng ngay lập tức, khung cảnh chuyển sang một nơi chốn rực lửa, nóng bức, khét lẹt mùi da thịt và bủa vây bởi những tiếng la hét, than khóc thấu xương của chốn địa ngục. Đứng giữa lò lửa ấy, ông bàng hoàng nhìn lại cuộc đời sung túc nhưng đầy rẫy sự ích kỷ của mình. Ông nhớ lại những khoảnh khắc bản thân đã chai sạn và vô cảm trước nỗi đau của bệnh nhân, tiêu biểu là lần ông lạnh lùng xua đuổi một người vợ đang khóc lóc thảm thiết vì người chồng ung thư giai đoạn cuối. Sự tỉnh thức ập đến dữ dội. Ông tự vấn bản thân vì sao lại mải mê chạy theo những căn nhà sang trọng, mênh mông, trong khi tình thân gia đình lại nguội lạnh, chỉ gắn kết qua những cuộc điện thoại vội vàng. Giữa cơn hoảng loạn và ân hận tột cùng, linh hồn cha ông chợt hiện về, ân cần ôm lấy ông và thủ thỉ rằng tình thương mới là điều vĩ đại, quan trọng nhất trong vũ trụ này. Dưới sự dẫn đường của hai thiên sứ, ông rời khỏi cõi địa ngục với một trọng trách mới: trở về để xoa dịu tinh thần cho những người đồng loại. Bác sĩ Parti đã sống lại, vĩnh viễn từ bỏ lối sống ích kỷ để tái sinh thành một con người tràn ngập yêu thương và sự sẻ chia.
Sự tương đồng đến kinh ngạc trong những trải nghiệm cận tử tiếp tục được khẳng định qua câu chuyện của tiến sĩ Eben Alexander, một bác sĩ giải phẫu thần kinh lỗi lạc từng tốt nghiệp Đại học danh giá Harvard. Trong cuốn sách “Proof of Heaven” (Chứng cứ về thiên đường), ông đã thuật lại hành trình 7 ngày chìm trong cơn hôn mê sâu do bệnh viêm màng não vào năm 2008. Khi đó, các đồng nghiệp đã nhận định cơ hội sống sót của ông chỉ vỏn vẹn 2%. Thế nhưng, trong chính chuỗi ngày vô thức ấy, linh hồn ông lại đang phiêu du ở một chốn thiên đường tuyệt mỹ, rực rỡ sắc màu, tràn ngập âm nhạc du dương và những vị thiên thần mắt xanh đầy lòng nhân ái. Khi tỉnh lại, mang theo tư duy logic của một nhà khoa học não bộ, tiến sĩ Alexander quả quyết rằng những gì ông chứng kiến hoàn toàn không phải là ảo giác sinh học. Cuốn sách của ông không chỉ đơn thuần là một bản tường trình về thế giới bên kia, mà còn là bản tuyên ngôn về sự thay đổi nhận thức sâu sắc của một người làm khoa học trước sự vĩnh cửu của ý thức.
Tuy nhiên, đứng trước vô vàn những lời kể đầy tính huyền hoặc ấy, giới khoa học thực nghiệm lại mang đến một lăng kính giải phẫu hoàn toàn khác. Nhiều chuyên gia lý giải rằng trải nghiệm “thế giới bên kia” thực chất chỉ là một trạng thái “bùng nổ” sinh hóa của bộ não trong nỗ lực phản ứng lại cái chết đang cận kề. Vào thập niên 1970, tiến sĩ James Whinnery – một chuyên gia y học hàng không người Mỹ – đã tiến hành một nghiên cứu táo bạo trên gần 1.000 phi công quân sự ròng rã suốt 16 năm. Để mô phỏng trạng thái cận tử, ông đưa các phi công vào máy ly tâm quay với tốc độ cực lớn, tạo ra một bài tập khắc nghiệt nhằm rút cạn đột ngột lượng oxy và máu trên não, khiến họ rơi vào trạng thái bất tỉnh tạm thời. Khi hồi tỉnh, nhiều phi công đã báo cáo lại những hình ảnh trùng khớp đến kỳ lạ với lời kể của những người từng chết lâm sàng: họ thấy đường hầm tối tăm, ánh sáng chói lòa ở cuối con đường, cảm giác hồn lìa khỏi xác, và sự hiện diện của những người thân yêu cùng các ký ức tươi đẹp. Từ đó, tiến sĩ Whinnery kết luận rằng chính tình trạng thiếu máu cục bộ và suy giảm oxy trong não là nguyên nhân cốt lõi gây ra những ảo giác sinh học, đánh lừa con người tin rằng họ đang bước vào “thế giới bên kia”.1
Cho đến tận ngày nay, cuộc tranh luận giữa những trải nghiệm tâm linh sâu sắc và các bằng chứng y khoa thực nghiệm vẫn chưa đi đến hồi kết. Giới khoa học nhìn chung vẫn chưa thể đưa ra một minh chứng nào đủ độ khả tín để khẳng định hay phủ định hoàn toàn sự tồn tại của linh hồn. Câu hỏi đau đáu ấy của nhân loại vẫn tựa như một ẩn số đang chờ ngày được giải đáp, giữ chúng ta chông chênh giữa một bên là những hoài nghi mang tính thời đại, và một bên là niềm tin bất diệt của rất nhiều người – kể cả những nhà khoa học uyên bác – về một sự sống vĩnh hằng vẫn đang tiếp diễn phía sau cánh cửa của cái chết.
- Nếu thí nghiệm của tiến sĩ Whinnery là đúng, thì tại sao một số người có thể nghe thấy, nhìn thấy rõ mọi vật xung quanh, thậm chí là xa hàng Km? Khi cơ thể suy yếu (bị thiếu máu cục bộ lên não), thì các giác quan không thể tăng cường khả năng nghe hay thậm chí là nhìn thấy được. Tôi vẫn cho rằng các thí nghiệm này đúng, nhưng chưa chuẩn xác, vì hồn phách các phi công chưa thật sự rời khỏi thể xác. ↩︎
