Bàn về Thiên thần và Quỷ ma theo nhãn quan của Aquinas – Tình yêu với mọi thụ tạo – Tình yêu của Thiên Chúa – Sự phạm tội của Quỷ ma – Số lượng của Quỷ ma – Vòng trầm luân của Quỷ ma – Sự đau buồn của Quỷ ma.
01.
Một thụ tạo có lý trí ([rational creature], tức là một thụ tạo có trí năng và ý chí) có thể phạm tội. Nếu thụ tạo đó không thể phạm tội, thì đây là một hồng ân (gift of grace), chứ không phải là một điều kiện của bản tính (condition of nature). Khi các thiên thần chưa được hưởng phúc kiến (unbeatified), họ có thể phạm tội. Và một số trong số họ đã phạm tội.
02.
Các thiên thần sa ngã (hay ma quỷ) sẽ mắc mọi loại tội lỗi, khi xét theo việc chúng xúi giục con người phạm mọi loại tội. Nhưng nơi chính các ác thần (bad angels), không thể có khuynh hướng nghiêng về các tội xác thịt, mà chỉ có những tội có thể được phạm bởi một hữu thể hoàn toàn thiêng liêng (purely spiritual being), và những tội này chỉ có hai: kiêu ngạo (pride) và đố kỵ (envy).
03.
Lucifer, kẻ trở thành Satan, thủ lĩnh của các thiên thần sa ngã (fallen angels), đã muốn được như Thiên Chúa. Khát vọng kiêu ngạo này không phải là ý muốn được ngang hàng với Thiên Chúa, vì Satan biết rõ bằng kiến thức tự nhiên (natural knowledge) của mình rằng sự bình đẳng giữa thụ tạo và Đấng Sáng Tạo là điều hoàn toàn bất khả. Hơn nữa, không một thụ tạo nào thực sự khao khát tự hủy diệt chính mình, ngay cả để trở thành một điều gì đó vĩ đại hơn. Về điểm này, con người đôi khi tự lừa dối mình bằng một ảo giác của trí tưởng tượng; con người tưởng tượng mình là một hữu thể khác và vĩ đại hơn, nhưng theo một cách nào đó, chính con người lại là hữu thể khác này. Nhưng một thiên thần không có mô năng giác quan của trí tưởng tượng (sense-faculty of imagination) để lạm dụng theo cách này. Trí năng thiên thần (angelic intellect), cùng với sự nhận thức rõ ràng của nó, khiến cho sự tự lừa dối như vậy là bất khả. Lucifer biết rằng để ngang hàng với Thiên Chúa, hắn sẽ phải là Thiên Chúa, và hắn biết một cách hoàn hảo rằng điều này không thể xảy ra. Điều hắn muốn là được như Thiên Chúa; hắn muốn giống Thiên Chúa theo một cách thức không phù hợp với bản tính của hắn, chẳng hạn như tự sáng tạo vạn vật bằng quyền năng riêng của mình, hoặc đạt được cứu cánh vinh phúc (final beatitude) mà không cần sự trợ giúp của Thiên Chúa, hoặc có quyền chỉ huy người khác theo một cách thức chỉ thuộc riêng về Thiên Chúa.
04.
Thậm chí mục tiêu của Satan là muốn con người thờ lạy hắn chứ không phải Thiên Chúa, đó là cách để Satan “được như Thiên Chúa” mà không triệt tiêu ai cả, và đúng khi sự nổi loạn của Satan bắt nguồn từ việc Thiên Chúa sai hắn phục vụ con người. Muốn được như vậy, hắn sẽ cám dỗ chúng ta để xa rời Thiên Chúa và Thập giá.
05.
Mọi bản tính (nature), nghĩa là mọi yếu tính khi đang hoạt động (essence as operating), đều hướng tới một điều thiện (good) nào đó. Một bản tính có trí năng hướng tới điều thiện nói chung, điều thiện dưới các khía cạnh chung của nó, điều thiện tự thân (good as such). Do đó, các thiên thần sa ngã không phải là xấu xa về mặt bản tính (naturally evil). Satan hay Quỷ ma nói chung, bọn chúng không tàn độc, thích máu thịt, cắn xé hay giết chết con người, bọn chúng chỉ muốn chúng ta thờ lạy bọn chúng.
06.
Quỷ ma đã không phạm tội trong chính khoảnh khắc nó được tạo dựng. Khi một nguyên nhân hoàn hảo (perfect cause) tạo ra một bản tính, hoạt động đầu tiên của bản tính đó phải phù hợp với sự hoàn hảo của nguyên nhân tạo ra nó. Do đó, Quỷ ma không được tạo dựng trong sự gian ác. Nó, giống như mọi thiên thần, được tạo dựng trong trạng thái ân sủng thánh hóa (sanctifying grace).
Nhưng ác quỷ, cùng với các đồng bọn của nó, đã phạm tội ngay lập tức sau khi được tạo dựng. Vì mục đích Thiên Chúa tạo ra Thiên thần là để phục vụ Thánh ý lên vạn vật mà Ngài tạo ra. Vì quyền năng của Thiên Chúa không thể chạm đến vạn vật, vì vạn vật không gì chịu nổi, chứa đựng nổi quyền năng đó, nên Thiên thần xuất hiện như một sự “gia giảm” quyền năng của Thiên Chúa lên thụ tạo. Do đó, Thiên Chúa muốn các Thiên thần phải yêu thương, thị hiện tình yêu đó lên các thụ tạo khác của Ngài, kể cả hạt cát, ngọn cỏ hay con người. Nhưng khi Thiên thần đánh mất tình yêu lên các thụ tạo khác của Thiên Chúa, thì Thiên thần lập tức đánh mất ân sủng, rơi vào vòng tuần hoàn: Cần Ân sủng – Mất tình yêu – Mất Ân sủng – Cần Ân sủng. Vòng tuần hoàn này sẽ được tôi trình bày rõ hơn trong ghi chép khác để làm rõ hơn tại sao Quỷ ma vẫn tồn tại và Thiên Chúa thì không xuất hiện rõ ràng.
07.
Lucifer, thủ lĩnh của các thiên thần sa ngã, có lẽ là vị cao trọng nhất trong tất thảy các thiên thần. Tội của vị thiên thần cao trọng nhất là một gương xấu thu hút các thiên thần nổi loạn khác, và, xét theo mức độ này, nó là nguyên nhân dẫn đến tội lỗi của chúng. Ví dụ: Bạn được sinh ra trong một ngôi nhà đầy đủ tiện nghi, thức ăn, nước uống luôn đầy ấp, bạn chỉ biết rằng bạn có Cha đã sinh ra bạn, việc của bạn là chăm sóc đàn kiến, đàn gián trong vườn nhà; đàn gián không biết về bạn, bạn cũng không hiểu gián đang nghĩ gì, làm gì mà cứ bò lung tung khắp nhà; tụi nó không nghe bạn, nhưng bạn phải yêu thương tụi nó, lúc này thật khó để bạn không có suy nghĩ sẽ ghét bỏ tụi nó, kệ tụi nó. Khi bạn có chút suy nghĩ sẽ bỏ mặt tụi gián, thì Lucifer đã thu hút được sự chú ý của bạn.
08.
Các thiên thần trung thành (faithful angels) có số lượng đông đảo hơn các thiên thần sa ngã. Vì tội lỗi trái ngược với trật tự tự nhiên (natural order). Mà, những gì đi ngược lại với trật tự tự nhiên thì xảy ra ít thường xuyên hơn, hoặc trong số ít trường hợp hơn, so với những gì phù hợp với trật tự tự nhiên.
09.
Các thiên thần sa ngã không đánh mất kiến thức tự nhiên của chúng bởi tội lỗi của mình; chúng cũng không đánh mất trí năng thiên thần.
Các thiên thần sa ngã cố chấp trong sự ác, không ăn năn, và kiên quyết bất di bất dịch trong tội lỗi của chúng. Điều này bắt nguồn từ bản tính của chúng là những thần trí thuần túy (pure spirits), vì sự lựa chọn của một thần trí thuần túy tất yếu mang tính chung cuộc và không thay đổi.
Tuy nhiên, chúng ta phải nói rằng có sự đau buồn (sorrow) nơi các thiên thần sa ngã, dù không phải là sự đau buồn của việc ăn năn (repentance). Chúng có sự đau buồn trong nỗi thống khổ khi biết rằng chúng không thể đạt được cứu cánh vinh phúc; rằng có những sự kìm hãm đối với ý chí độc ác của chúng; rằng con người, bất chấp những nỗ lực của chúng, vẫn có thể lên thiên đàng.
10.
Các thiên thần sa ngã tham gia vào việc chiến đấu chống lại ơn cứu độ của con người và tra tấn những linh hồn hư mất trong hỏa ngục. Những thiên thần sa ngã bủa vây con người trên trần thế mang theo bầu khí hậu đen tối và trừng phạt của riêng chúng, và bất cứ nơi nào chúng hiện diện, chúng đều phải chịu đựng những hình phạt của hỏa ngục.
