Tài liệu dịch

Cần phân biệt rạch ròi giữa các quỷ thú – những loài mà tiếng xấu bắt nguồn từ chính bản tính tự nhiên có thể gây hại cho con người – với những hình thái bị “quỷ hóa” do liên đới với các nhân vật hoặc tư tưởng thần thoại.

Quyển sách “Cơ Đốc giáo đơn thuần” của Lewis là một loại sách hộ giáo cho đạo Cơ Đốc, tôi đọc thấy rất hay, nhưng trong đó có một phần khá quan trọng để tôi làm chất liệu cho việc nghiên cứu Quỷ học. Chính là phần này, nói về tội lỗi lớn nhất của Quỷ ma và sau đó là con người – Kiêu ngạo. Cũng chính là tội lỗi đã khiến Quỷ ma thành Quỷ ma. Do vậy, tôi xin trích dịch và lưu trữ lại đây, như một tư liệu tham khảo.

Trong phần này Conway sẽ mô tả về Quỷ học dưới phân dạng các tính chất Thiên nhiên như: Bão tố, Mưa, Hạn hán, Lũ lụt,… bằng sự so sánh và gợi mở các hình tượng. Phần này khá dài, nhưng thật sự rất gần gũi và rất hay, thường xoay quanh các thần thoại trong các dân tộc. Giúp tôi hiểu rõ hơn về các hình tượng đã định hình tôi từ nhỏ, đôi khi xuất phát từ các hiện tượng tự nhiên, mà chính nỗi sợ hãi về nó đã khiến Quỷ ma xuất hiện. Cuối cùng thì, tại sao lại xuất hiện các thiên tai?

Ngay cả khi đã trải qua bao thế hệ xa xưa, thật khó để đọc huyền thoại về việc Nữ thần Ishtar Giáng xuống Âm phủ mà không khỏi xúc động. Nữ thần Tình yêu đi qua bảy cánh cổng để tìm kiếm người tình dấu yêu, và tại mỗi cửa, những kẻ canh giữ đáng sợ lại tước bỏ một phần y phục cùng trang sức của nàng. Ishtar bước vào trần trụi trước sự hiện diện của Nữ hoàng Cõi Chết. Nhưng khi vắng bóng nàng, cả thần linh, loài người và muôn thú đều héo hon, nên Hea – Đấng Cứu Thế đầy quyền năng phép lạ – đã mê hoặc Nữ hoàng Âm phủ, khiến bà ra lệnh cho Phán quan của vương quốc là Annunak phải xá tội cho Ishtar từ ngai vàng của hắn.

Tôi luôn nhận được câu hỏi liệu tôi có tin rằng ma quỷ thực sự tồn tại hay không. “Tất nhiên, tôi không nghĩ ma quỷ là có thật” đó là câu trả lời được mong đợi và cũng là câu trả lời tôi thường đưa ra. “Tôi là một người đàn ông hiện đại, thế tục, có học thức, tự do và theo thuyết bất khả tri. Tôi không tin vào quỷ dữ, ác thần, yêu tinh, ngạ quỷ, tiểu quỷ, ma cà rồng, người sói, bóng ma hay hiện tượng quấy phá (poltergeists).“

Khi nghiên cứu Quỷ học, tôi luôn bắt gặp hiện tượng các vị thần bị “phế truất” thành quỷ dữ ở mọi bước. Chúng ta sẽ phải xem xét nhiều ví dụ tương tự như những ví dụ đã được đề cập trong những bài viết trước; nhưng ở giai đoạn này của cuộc điều tra, điều cần thiết là phải trình bày một số lượng đủ các ví dụ để xác lập sự thật rằng ở mọi quốc gia, luôn có những lực lượng tác động để hạ bệ các vị thần nguyên thủy thành những hình thái của cái ác, coi đó là bước sơ bộ để xem xét bản chất của các lực lượng đó.

Từ thuở xa xưa, lửa vốn là nguyên tố của loài ác quỷ. Chắc chắn điều này một phần bắt nguồn từ việc lửa cũng là một thế lực huỷ diệt hung tàn. Các vật hiến tế bị thiêu rụi; và con quỷ hiện hình để nuốt chửng chúng. Nhưng những đại hoả thần chủ yếu đại diện cho sự tàn phá và đau đớn cùng cực do nhiệt độ khủng khiếp gây ra. Chúng sinh ra từ những vùng sa mạc cháy bỏng, từ những cơn say nắng và hạn hán khô cằn.

Một khi các điều kiện môi trường trong tâm trí con người, được chuẩn bị để sản sinh ra Quỷ dữ, thì những hình dạng hoặc tên gọi cụ thể mà chúng mang lấy, sẽ được quyết định bởi nhiều hoàn cảnh khác nhau, như sắc tộc, khí hậu, chính trị, hoặc thậm chí là ngẫu nhiên. Chúng thực ra hiếm khi là ngẫu nhiên; nhưng Giáo sư Max Müller, trong các chú giải của ông về kinh Rig-Veda, đã chỉ ra một trường hợp đáng chú ý, trong đó việc hình thành một hình tượng thần thoại hùng mạnh thuộc loại này lại có tên gọi được quyết định bởi “một sự tình cờ”.

Điện Thần đầu tiên của mỗi chủng tộc được xây dựng từ những suy đoán bằng tri thức. Xét về mặt đạo đức, mỗi hình thái trong đó ít nhiều đều có thể được mô tả là mang đặc tính của quỷ; và, thực vậy, gần như có thể khẳng định rằng tôn giáo, khi được coi là một sự phụng sự dâng lên các đấng siêu phàm, đã bắt đầu bằng việc xoa dịu loài Quỷ, mặc dù chúng có thể được gọi là Thần. Con người nhận thấy rằng trên mặt đất, những điều tốt đẹp đến rất khó khăn, trong khi gai góc và cỏ dại mọc lên khắp nơi. Các thế lực tà ác dường như là mạnh nhất. Vị thần tuyệt vời nhất cũng có một nét quỷ trong mình. Mặt trời là nhân từ nhất, nhưng ngài mang đến cả say nắng cùng với ấm áp, và làm tàn úa những bông hoa mà ngài đánh thức. Sự huy hoàng, sức mạnh, vẻ uy nghi, sự đe dọa, sự vĩ đại và cơn thịnh nộ của bầu trời và các nguyên tố đã hòa quyện trong những hình hài nhân cách hóa này, và được phản chiếu qua sự tôn thờ trong run rẩy dành cho chúng.