Tôi đang nhìn chằm chằm vào một trong 14 bức tranh đen của Goya, một bức tranh máu me và đầy vẻ kinh hãi: Saturn nuốt chửng con trai.

Saturn đã trở nên điên loạn khi ăn mất đầu của con trai mình, chỉ vì ổng sợ vì lời tiên tri của Gaea, một đứa con trai sẽ lật đổ ngôi ông. Bức tranh nền đen gợi lên cảm giác u tối tịch mịch, là thứ ma quỷ chiếm lấy tâm trí một vị thần, để rồi khiến ông điên tiết lên mà ăn tươi nuốt sống con trai của mình.

Cảnh tượng của Goya mô tả khiến chúng ta có thể tưởng tượng việc bắt đầu, cũng như sẽ kết thúc. Saturn bóp chặt con trai lại, rồi xé từng mảnh xương thịt để nuốt, ánh mắt của ông khiến ta hiểu rằng đây là điều dứt khoác, Saturn không đau lòng, không suy nghĩ. Saturn chùng gối xuống không thể hiện sự tiếc nuối con trai mà đó là sức mạnh cuối cùng để xé toạt cơ thể con trai ra. Một vị thần đã biến thành quỷ dữ.

Có một số người nói đứa bé trong tranh là con gái, vì dáng vẻ thon thả yêu kiều, nhưng tôi tin chắc là con trai, bởi vì một nữ nhân không thể khiến một vị thần sợ hãi đến độ như vậy.

Abraham cũng từng muốn “giết” con trai mình để làm đẹp lòng Thiên Chúa, nhưng ông không nuốt chửng, tàn bạo như vậy, ông chỉ muốn “gửi” con trai cho Thiên Chúa, trong ông thể hiện tình yêu mến, điều trung tín, không phải sự bạo tàn, hung ác.

Goya đang cố gắng lột tả sự thật khắc nghiệt của Tây Ban Nha, khi chế độ cầm quyền khao khát chiến tranh, và đang đẩy những đứa con trai của mình vào bờ vực chết chóc. Bức tranh gợi lên sự sợ hãi của Goya với chế độ, một cách ẩn dụ tài tình và đầy cảm hứng.

Dưới đây là một bài tiểu luận học thuật chi tiết về Aym (hay còn gọi là Haborym), một trong những thực thể nổi bật trong hệ thống Quỷ học phương Tây (Western Demonology). Bài viết tập trung khai thác các khía cạnh lịch sử, văn bản học, biểu tượng học và ý nghĩa thần học của thực thể này.

Trong hệ thống phân loại phức tạp của Quỷ học (Demonology), đặc biệt là trong truyền thống Ars Goetia (Nghệ thuật Goetia) thuộc Lemegeton (Chìa khóa nhỏ của Solomon), Aym (còn được gọi là Aim, Haborym, hoặc Haborim) hiện lên như một thực thể đầy quyền năng và nghịch lý. Mang tước vị Đại Công tước (Great Duke) của Địa ngục, Aym không chỉ đại diện cho sức mạnh vật lý của ngọn lửa hủy diệt mà còn biểu trưng cho sự sắc sảo, trí tuệ nguy hiểm và sự tàn phá các cấu trúc văn minh.

Trong kho tàng rộng lớn của biểu tượng tôn giáo toàn cầu, chúng ta không chỉ tìm thấy những hình ảnh của hòa bình, cứu rỗi và ánh sáng. Song hành với chúng, và thường lấn át hơn, là một kho ảnh tượng (iconography) đồ sộ về sự ghê rợn: những vị thần phẫn nộ với vũ khí đẫm máu, những cảnh địa ngục chi tiết đến rùng mình, những con quỷ vặn vẹo và những vị thánh trong trạng thái tự hành xác đau đớn.

Từ những bức phù điêu “Sự phán xét cuối cùng” (Last Judgment) ở các nhà thờ Gothic châu Âu, nơi ác quỷ lôi kéo các linh hồn tội lỗi vào vạc dầu sôi, đến hình ảnh Nữ thần Kali trong Ấn Độ giáo, đeo vòng cổ bằng sọ người và uống máu quỷ, một câu hỏi mang tính nghịch lý được đặt ra. Tại sao các hệ thống tín ngưỡng, vốn thường hướng đến sự siêu việt và đạo đức, lại đầu tư nhiều tâm sức nghệ thuật đến vậy vào việc miêu tả nỗi kinh hoàng?

Kẻ Phản Kitô (Antichrist) là một tiên tri giả được dự báo sẽ xuất hiện vào giai đoạn khởi đầu của thời kỳ khải huyền nhằm dụ dỗ các tín hữu trung kiên chối bỏ đức tin của mình. Trải qua nhiều năm tháng, vô số nhà lãnh đạo chính trị và tôn giáo đã bị cáo buộc là Kẻ Phản Kitô – tuy nhiên, chưa ai trong số họ thực sự khiến lửa từ trời giáng xuống, vì vậy dường như thế giới vẫn đang phải chờ đợi ác nhân này chính thức lộ diện.

Kinh Thánh thuật lại nhiều điều kỳ diệu, từ việc Môi-se rẽ Biển Đỏ đến việc Chúa Giê-xu chữa lành người mù – những sự kiện thoạt nhìn có vẻ như ma thuật. Nhưng thay vì gọi đó là ma thuật, chúng ta gọi chúng là phép lạ. Chúng ta có lý do để tự hỏi: liệu có sự khác biệt rõ ràng giữa ma thuật và phép lạ không? Nếu có, tại sao sự khác biệt này lại quan trọng? Những đặc điểm nào phân định hai phạm trù này?

Bắt đầu từ Sáng Thế Ký, con rắn đã dụ dỗ chúng ta bằng trí tuệ để phân biệt Thiện – Ác. Và sau đó chúng ta bị phạt lỗi vì tri thức này.

Tại sao? Tại sao biết phân biệt thiện ác lại có tội đến vậy. Vì Thiện hay Ác, đều là cội rễ của Quỷ dữ. Cho nên dù cho bạn chọn điều gì, bạn cũng rơi vào bẫy của bọn chúng.

Ở xã hội hiện đại, giết con trai mình, dù là ý nghĩ, cũng sẽ có tội, vì xã hội coi đó là điều Ác. Nhưng Abraham chọn giết con mình, để tế lễ cho Thiên Chúa, vậy ông đang chọn đó là điều Ác hay Thiện?

Không, khi nghe lời Thiên Chúa trong đầu, Abraham hành động không chọn lựa, ông chỉ biết rằng hành động của ông là yêu thương. Con ông có chết, cũng về bên Chúa; con ông có sống, thì sau này chết cũng về bên Chúa. Ông chọn yêu thương con, như cách Chúa yêu thương gia đình ông.

Ông đúng đắn, ông vượt qua mọi điều xã hội lên án, ông chỉ biết yêu thương và luôn hướng về Thiên Chúa, là đủ.

Bạn cũng nên như vậy, cố gắng phân minh việc này tốt, việc kia xấu. Dù bạn chọn điều gì, đến phút cuối, bạn vẫn thua cuộc, vẫn đau khổ.

Hãy chọn yêu thương, hành động này của bạn có yêu thương không? Có, nên chọn. Hành động này có hướng về Thiên Chúa không? Có, chắc chắn nên chọn.

Bỏ qua mọi ý nghĩ Thiện Ác trong đầu bạn, là bạn đang tiêu diệt Satan.

Ma Quỷ không hiện hữu, nhưng chúng tồn tại. Chúng không phải là vật chất, nhưng chúng là bản chất. Do đó chối bỏ chúng, hoặc cố chứng minh chúng bằng thực nghiệm, bằng khoa học là điều không thể.

Giống như việc bạn không thể chứng minh một người sẽ giết người, phạm trọng tội chỉ bằng việc siêu âm, X-quang,… Bản chất thật sự chỉ được thị hiện khi đúng thời điểm. Nước chảy, qua khu lạnh giá sẽ phải đóng băng, qua sa mạc sẽ phải bốc hơi.

Đôi khi đó là lý do mà khi muốn triệu hồi Quỷ dữ thì phải tạo đúng điều kiện môi trường cho loài Quỷ đó xuất hiện. Biểu tượng, vật tế, thần chú,… đều tập trung vào việc tạo ra một môi trường chuẩn cho một con Quỷ.

Chính vì Quỷ là bản chất, nên việc xuất hiện của chúng sẽ tác động lên sự vật xung quanh. Người có Ác tâm, Quỷ sẽ là Ác ma. Người có Thiện tâm, Quỷ sẽ là Tinh linh, hỗ trợ họ trong những việc thiện lành.

Tại sao chúng ta có thể triệu hồi được Quỷ ma? Câu trả lời sẽ khá dài, tôi sẽ dành cho bài viết khác.

Trong chiến trận tâm linh kéo dài từ khi sa ngã đến ngày Cứu Chuộc cuối cùng, sự hiện diện của ma quỷ là một thực tại thần học không thể chối cãi. Kinh Thánh đã nhiều lần mô tả các cuộc đối đầu trực diện với thế lực bóng tối. Tuy nhiên, một hiện tượng gây hoang mang và cô lập sâu sắc là khi một cá nhân trải nghiệm việc “nhìn thấy” ma quỷ một cách rõ ràng, trong khi những người xung quanh, kể cả những người cùng đức tin, lại hoàn toàn không nhận thấy.

Hiện tượng này không phải là một sự ngẫu nhiên của tâm trí, cũng không đơn thuần là ảo giác tâm lý. Từ góc độ Quỷ học Cơ Đốc, đây là một dấu hiệu tâm linh sâu sắc, một sự vén mở bức màn tạm thời giữa thế giới vật chất và thế giới thiêng liêng. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao lại là bạn?

Tiểu luận này sẽ phân tích bốn luận điểm thần học chính để giải thích lý do tại sao một số cá nhân được “chọn” để chứng kiến những thực thể này.

Trong một căn phòng ấm áp và an toàn, một người đang chăm chú đọc những dòng mô tả rùng rợn về một hồn ma báo oán. Trên màn hình, một bức tranh của Goya vẽ cảnh một vị thần đang ăn thịt con mình khiến người xem vừa rùng mình vừa không thể rời mắt. Đây là Nghịch lý của Kinh dị (The Paradox of Horror). Theo lẽ thường, sợ hãi là một cảm xúc tiêu cực, một tín hiệu cảnh báo nguy hiểm cần phải tránh xa. Vậy tại sao trong nghệ thuật, văn học và hội họa, sự kinh hoàng lại trở thành một nguồn khoái cảm thẩm mỹ mạnh mẽ đến vậy?