Pao Pevil

Với tư cách là một người đam mê Quỷ học, toàn bộ công trình của tôi được xây dựng trên việc nghiên cứu các thực thể của bóng tối, sự hỗn loạn, và những gì nằm ngoài trật tự thiêng liêng. Lĩnh vực của tôi, chủ yếu được định hình bởi các hệ thống thần học Tây phương, đã cung cấp cho tôi một bộ công cụ rõ ràng để nhận diện cái “ma quỷ” (demonic): sự biến dị, sự lừa dối, sự chống đối Thượng đế, và một hình thái học (morphology) thường biểu hiện sự tha hóa – sừng, móng guốc, cánh dơi, và sự pha trộn gớm ghiếc của các loài.

Chính vì vậy, khi lần đầu tiên hướng sự chú ý chuyên môn của mình sang quần thể thần linh (pantheon) của Hindu giáo, tôi đã bị choáng ngợp. Bề ngoài, các ảnh tượng này dường như đánh dấu vào mọi ô trong danh sách của tôi về “sự bất thường” và “ma quỷ”.

Một khi các điều kiện môi trường trong tâm trí con người, được chuẩn bị để sản sinh ra Quỷ dữ, thì những hình dạng hoặc tên gọi cụ thể mà chúng mang lấy, sẽ được quyết định bởi nhiều hoàn cảnh khác nhau, như sắc tộc, khí hậu, chính trị, hoặc thậm chí là ngẫu nhiên. Chúng thực ra hiếm khi là ngẫu nhiên; nhưng Giáo sư Max Müller, trong các chú giải của ông về kinh Rig-Veda, đã chỉ ra một trường hợp đáng chú ý, trong đó việc hình thành một hình tượng thần thoại hùng mạnh thuộc loại này lại có tên gọi được quyết định bởi “một sự tình cờ”.

Cụm từ Latinh “Totus ad Deum” – “Tất cả hướng về Thiên Chúa” – là sự cô đọng súc tích nhất của telos, mục đích luận tối hậu của toàn bộ thực tại hữu hình và vô hình trong khuôn khổ tư tưởng Kitô giáo kinh viện. Nó không chỉ mô tả một hành vi đạo đức hay một khát vọng thiêng liêng; nó là một tuyên bố bản thể luận. Mọi thụ tạo, từ hòn đá vô tri đến các thiên thần thuần túy trí tuệ, đều tồn tại bởi Thiên Chúa và vì Thiên Chúa. Sự thiện hảo của chúng được đo lường bằng mức độ chúng phản ánh và hướng về Nguồn Cội của mình. “Totus ad Deum” là công thức của sự hoàn hảo, của trật tự vũ trụ (ordo) và của hạnh phúc tối hậu (beatitudo).

Điện Thần đầu tiên của mỗi chủng tộc được xây dựng từ những suy đoán bằng tri thức. Xét về mặt đạo đức, mỗi hình thái trong đó ít nhiều đều có thể được mô tả là mang đặc tính của quỷ; và, thực vậy, gần như có thể khẳng định rằng tôn giáo, khi được coi là một sự phụng sự dâng lên các đấng siêu phàm, đã bắt đầu bằng việc xoa dịu loài Quỷ, mặc dù chúng có thể được gọi là Thần. Con người nhận thấy rằng trên mặt đất, những điều tốt đẹp đến rất khó khăn, trong khi gai góc và cỏ dại mọc lên khắp nơi. Các thế lực tà ác dường như là mạnh nhất. Vị thần tuyệt vời nhất cũng có một nét quỷ trong mình. Mặt trời là nhân từ nhất, nhưng ngài mang đến cả say nắng cùng với ấm áp, và làm tàn úa những bông hoa mà ngài đánh thức. Sự huy hoàng, sức mạnh, vẻ uy nghi, sự đe dọa, sự vĩ đại và cơn thịnh nộ của bầu trời và các nguyên tố đã hòa quyện trong những hình hài nhân cách hóa này, và được phản chiếu qua sự tôn thờ trong run rẩy dành cho chúng.

Công việc mà tôi nghiên cứu, sẽ kén tài liệu rất nhiều vì trước giờ tại Việt Nam, không có học giả nào nghiên cứu chuyên sâu một lĩnh vực Quỷ học này, dù có nghiên cứu cũng chỉ là dạng Tôn giáo học so sánh, hoặc cố gắng mô tả lại những thực thể được truyền thông đại chúng hóa như Lucifer, Satan,… hoặc tôn sùng gia đình Warren, nên tìm hiểu thêm một chút. Nhưng trong vài năm gần đây, khi tìm hiểu sâu xa hơn, tôi nhìn thấy được giới hạn tri thức và cả những góc khuất về Quỷ học, vì vậy, tôi quyết định vừa dịch thuật, vừa ghi chép và nghiên cứu lại bản sách Demonology and Devil-lore, của Moncure Daniel Conway. Tôi tạm dịch bản này là Quỷ học và Tà thuyết. Chương I này sẽ nói về nguồn gốc của Thuyết tự nhiên thần luận, sau đó là đến thuyết Phiếm thần sơ khai, và sẽ đến Thuyết Nhị Nguyên.

Đã có nhiều phép lạ xuất hiện trong Phúc Âm, và đặc biệt là việc trừ quỷ, ắt hẳn trong mọi trường hợp đã mang lại cho các tín hữu một cảm nhận sống động về sự tồn tại và quyền năng của các ác linh. Đồng thời, như chúng ta đã thấy, chính Kinh thánh không cung cấp bất kỳ thông tin đầy đủ và rõ ràng nào liên quan đến nguồn gốc và bản chất của những kẻ thù hùng mạnh này; mặt khác, có thể nhận thấy rằng những người cải đạo Cơ đốc đầu tiên và những nhà giảng dạy Cơ đốc đầu tiên phần lớn là người Do Thái hoặc Hy Lạp, và nhiều người trong số họ đang sống giữa những người theo một trong những tôn giáo phương Đông cổ xưa.

Khi chúng ta nghiên cứu sang Thánh kinh của người Do Thái, tức là Kinh thánh chính tắc (canonical Scripture), chúng ta bị ấn tượng bởi sự “thiếu vắng” một hệ thống Quỷ học phức tạp như của người Ba Tư và Assyria. Thật vậy, có rất nhiều nội dung về các thiên thần của Chúa, các đạo quân trên trời, các seraphim và cherubim, và các linh thể khác đứng trước ngai vàng hoặc phục vụ con người. Nhưng việc đề cập đến các ác linh thì tương đối ít ỏi.

Một trong những hệ thống Quỷ học (demonologies) đáng chú ý nhất là hệ thống được viết trong Avesta, thánh kinh của tôn giáo Mazdean của Zoroaster. Trong tôn giáo cổ đại này, vốn không giống như tôn giáo của người Assyria, vẫn còn tồn tại trong cộng đồng Parsee, cuộc chiến giữa ánh sáng và bóng tối, thiện và ác trở nên nổi bật hơn. Đối lập với vị Thần thiện lương – Ahura Mazda, cùng phẩm trật các thánh linh của ngài, là vương quốc hắc ám của quỷ, hay daevas, dưới trướng Anro Mainyus (Ahriman), Ác thần tàn bạo, Quỷ của các loài Quỷ (Daevanam Daeva), kẻ luôn chiến đấu chống lại Ahura Mazda và những tôi tớ trung thành của ngài như Zoroaster.

Có thể nhận ra phần nào niên đại cổ xưa của Quỷ học (demonology) và các phép thuật (magical practices) qua các ghi chép trong Kinh Thánh hoặc văn học cổ điển, chưa kể đến luận cứ có thể rút ra từ tính phổ quát của những tín ngưỡng và thực hành này. Tuy nhiên, bằng chứng còn ấn tượng hơn đã được đưa ra ánh sáng nhờ việc giải mã chữ hình nêm (cuneiform hieroglyphics), mở đường cho việc nghiên cứu kho tàng văn học phong phú của Babylon và Assyria.

Phúc Âm Mác hai lần nhắc đến việc Đức Jesus đã chết “cho nhiều người” (10:45; 14:24). Phúc Âm cũng nói rằng Đức Jesus đến để hiến dâng mạng sống mình làm “giá chuộc”, qua đó Ngài cứu chuộc nhiều người. Và trong nhiều Phúc Âm khác cũng nhắc đến những điều tương tự. Nhưng tại sao cái chết của Đức Jesus, lại có thể giúp chúng ta? Đặc biệt là “xóa tội”?

Sự tồn tại và mô tả về Địa Ngục trong Phật giáo Đại Thừa, cũng như trong Phật giáo nói chung, không nhằm mục đích “tạo ra” một nơi trừng phạt vĩnh viễn, mà là một phần tất yếu của luật Nhân Quả và Luân Hồi. Đồng thời còn mang ý nghĩa cảnh tỉnh và khuyến thiện các tín đồ.