Vật neo giữ linh hồn là những đồ vật vật lý, đôi khi là địa điểm hoặc cũng có thể là con người có mối liên kết cảm xúc cực kỳ mạnh mẽ với một người khi họ còn sống. Từ đó sau khi qua đời, thay vì “siêu thoát” sang thế giới bên kia, thì những cảm xúc mãnh liệt khi còn sống như: yêu, hận, tiếc nuối… khiến linh hồn của họ bám víu vào đồ vật này. Đồ vật đó đóng vai trò như một “mỏ neo” để níu giữ họ ở lại thế giới thực tại.
Lúc này linh hồn sẽ ở trạng thái “lơ lửng”, không thoát được mà cũng không thay đổi vật chất được. Hãy thử tưởng tượng bạn là một sinh vật có ý thức rõ ràng, nhưng sau một tai nạn, bạn mất tất cả ngũ quan, tay chân,… bạn chỉ có ý thức biết bạn còn đâu đó ở thế gian, bạn không thể giao tiếp, bạn sẽ khổ thế nào? Bị giam cầm trong chính ý thức của bạn.
Có rất nhiều loại “mỏ neo” từng xuất hiện, nhưng thường là những vật dụng mang tính cá nhân cao như: đồ trang sức, đồ hồ, đồ chơi trẻ em (có cả linh hồn trẻ em và trưởng thành), bức chân dung (Xem thử phim Ma Mười), hoặc đồ nội thất. Thậm chí là một số đồ vật do các phù thủy tạo ra để giam giữ linh hồn người chết như hình nhân, cây ngải,…
Và một loại “mỏ neo” khác cũng phổ biến không kém là một không gian cụ thể (một căn phòng hay một ngôi nhà), nơi người chết đã từng trải qua một sự kiện thay đổi cuộc đời hoặc là nơi họ đã trút hơi thở cuối cùng. Điện ảnh đã khai thác điều này rất tốt, cho nên bạn sẽ dễ dàng hình dung việc này. Người chết sẽ vẫn ở trong nhà, và giữ ngôi nhà đó, như thể họ đang còn sống.
Khi tôi còn nhỏ, tôi từng được nghe kể về ông hàng xóm quá cố của tôi đã chết sau khi cất nhà như thế nào. Ông hàng xóm đó sau khi có tiền do làm ăn đã cất lại nhà cho vợ con được ở sung sướng hơn, sau đó trong quá trình cất nhà đã cự cãi với thợ chính. Ông thợ rất tức giận, nhưng vẫn im lặng hoàn tất căn nhà. Và khi vào ở mọi việc kỳ lạ xảy ra, nhường như trong nhà có thêm “một người nào đó”, điều kinh dị cuối cùng là việc ông chủ nhà đã chết trong khuôn mặt hãi hùng kỳ lạ với ngón tay chỉ vào giữa tường nhà. Sau khi chôn cất, người nhà nhớ lại sự việc đó, cho rằng khi ông bị đột quỵ đã muốn nhắc người nhà rằng ông có giấu gì đó trong tường, muốn người nhà lấy ra, người nhà làm theo và khi đục tường ra, một con búp bê vải rớt ra, và trong con búp bê đó toàn là tóc và máu nhầy nhụa.
Mọi người cho đó là bùa phép của tên thợ chính, đã yếm căn nhà khi xây cất, hồng trả thù. Vì sau sự việc đó, ông thợ cũng biến mất và không quay lại đó nữa. Đây là một dấu hiệu cho thấy ông thợ chính đã “ép” một linh hồn độc ác vào con búp bê và ngụ ý cho nó biết rằng, đây là nhà nó, nó phải bảo vệ nhà nó.
Khi nghiên cứu Quỷ học, có hiểu biết lịch sử về các vật neo giữ này rất quan trọng. Việc hiểu về các vật này giúp lý giải tại sao một số hiện tượng siêu nhiên chỉ xảy ra ở những vị trí nhất định hoặc xung quanh một món đồ vật cụ thể (ví dụ điển hình là những câu chuyện về búp bê ma ám hay đồ cổ bị nguyền rủa). Linh hồn không thể hoặc không muốn đi quá xa khỏi mỏ neo của mình.
Bất kỳ hành động nào như chạm vào, di chuyển, hay xâm phạm món đồ này đều có thể đánh thức linh hồn. Khi năng lượng của vật bị xáo trộn, linh hồn có thể phản ứng lại bằng các hiện tượng như tạo ra tiếng động, di chuyển đồ đạc (poltergeist) hoặc xuất hiện hình bóng để bảo vệ món đồ. Đây cũng giống như “công tắc” để kích hoạt lại khả năng của linh hồn. Vậy nếu không đụng chạm vào ở một thời gian lâu thì sao? Có thể linh hồn đó sẽ có thời gian “tu luyện” để thành tinh hoặc sẽ bị tiêu biến khi vật đó hư nát.
Đối với các nhà ngoại cảm và nhà tâm linh, việc tìm ra “vật neo giữ” là bước quan trọng nhất trong một cuộc điều tra. Chỉ khi xác định được món đồ nào đang trói buộc linh hồn, họ mới có thể tìm cách giải quyết (có thể là phá hủy món đồ, trả nó về đúng nơi thuộc về, hoặc làm lễ an ủi) để giúp linh hồn buông bỏ và chấm dứt hiện tượng ma ám.
Phù thủy là những kẻ “chủ động” tạo ra những vật neo giữ linh hồn, nhằm mục đích phục vụ cho mục đích cá nhân của họ. Kumanthong là một ví dụ như vậy.