Trong các ghi chép cổ, Archon (hay các Archon) được nhắc đến như những tay sai của Demiurge – một vị thần sáng tạo. Chúng “đứng giữa” nhân loại và một Thượng Đế siêu việt. Con người chỉ có thể đến được với vị Thượng Đế tối cao ấy khi nhận ra bản chất thiêng liêng thực sự của chính mình, từ đó giải thoát “tia lửa thần” bên trong khỏi những ràng buộc của kiếp sống trần tục.
Bản thân từ Archon trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là “người cai trị”. Vào thời xưa, đây cũng là một chức danh phổ biến dành cho những người nắm giữ chức vụ công trong bộ máy chính quyền.
Theo góc nhìn của Thuyết Ngộ Đạo (Gnosticism), các Archon được xem như là các thiên thần và ác quỷ được mô tả trong Cựu Ước.
Bản Chất của các Archon — Các tạo hóa thần thánh của vũ trụ và loài người
Bọn cai trị bàn nhau và nói: “Nào, chúng ta hãy dùng đất để tạo nên một con người.” Chúng đã nặn ra một tạo vật hoàn toàn từ đất. Bấy giờ, bọn cai trị […] cơ thể […] chúng có […] giống cái […] thì […] mang bộ mặt của một con thú. Chúng lấy một ít đất rồi nặn nên con người theo hình hài của chúng và theo hình ảnh của Thượng Đế đã thoáng hiện trên mặt nước. Chúng nói: “Nào, hãy dùng chính hình hài ta đã nặn ra để nắm giữ nó, để nó thấy được bản thể nam đối ứng của nó […], và chúng ta sẽ chiếm đoạt được nó bằng hình hài này” – nhưng chúng không hề hiểu được quyền năng của Thượng Đế, bởi bản thân chúng vốn bất lực. Và ngài thổi hơi vào mặt nó, con người liền có linh hồn (và cứ thế) nằm trên mặt đất nhiều ngày. Nhưng bọn chúng không tài nào khiến nó đứng dậy được, bởi chúng bất lực. Chúng kiên trì thổi, như những cơn gió bão, hòng chiếm đoạt cho được hình ảnh đã hiện ra trên mặt nước kia. Và chúng không biết được bản chất của sức mạnh ấy là gì.
Văn bản này còn có tên khác là Thực Tại của những Kẻ Cai Trị. Bản Chất của các Archon là một bài luận giải sâu sắc về các đoạn từ 1 đến 6 của Sách Sáng Thế. Nội dung của nó thể hiện thế giới quan của Thuyết Ngộ Đạo về những đấng sáng tạo thiêng liêng đã làm nên vũ trụ và loài người.
Sách Sáng thế là cuốn sách đầu tiên của Kinh thánh Hebrew (còn gọi là Tanakh) và Kinh Cựu Ước của Kitô giáo.
Văn bản cổ xưa này, cùng với nhiều tác phẩm khác từ Thư viện Nag Hammadi, rất được coi trọng. Thư viện Nag Hammadi, còn được gọi là “Các bản thảo Chenoboskion” hay “Các sách Phúc âm Ngộ giáo”, là một bộ sưu tập nhiều văn bản Kitô giáo và Ngộ giáo cổ đại được phát hiện tại Thượng Ai Cập vào năm 1945.
“Bản chất của các Archon” (The Reality of the Rulers) được cho là đã được viết vào khoảng thế kỷ thứ ba sau Công nguyên. Các nhà nghiên cứu tin rằng nó ra đời trong giai đoạn chuyển tiếp của Thuyết Ngộ giáo, khi hệ tư tưởng này đang chuyển mình từ một trạng thái thuần túy thần thoại sang một giai đoạn mang tính triết học hơn.
Tác phẩm này được trình bày như một bài giảng về chủ đề các thế lực cầm quyền (archon) của thế giới, vốn đã được Thánh Phaolô nhắc đến.
Mục đích chính của tác phẩm này là giảng dạy sự thật về những quyền lực đang chi phối thế giới của chúng ta.
Câu chuyện bắt đầu bằng lời tuyên bố ngạo mạn của Demiurge, vị archon tối cao, qua những lời lẽ được gán cho Thiên Chúa trong Kinh thánh: “Ta là ta, ngoài ta không có Chúa nào khác.”. Bản chất của Demiurge rất giống với Lucifer, nếu đây là cuốn sách của Lucifer sau khi “bị rơi” khỏi địa đàng, thì rất nguy hiểm.
“Bản chất của các Archon” được trình bày dưới dạng một chuyên luận uyên bác, nơi một bậc thầy tiếp cận chủ đề theo gợi ý của người mà tác phẩm được dành tặng. Chuyên luận mở đầu bằng một đoạn về vũ trụ khởi nguyên, từ đó dẫn dắt người đọc đến một “lịch sử chân thật” mang tính xét lại các sự kiện trong câu chuyện sáng thế của Sách Sáng Thế, qua đó bộc lộ sự ngờ vực của người theo Thuyết Ngộ giáo đối với thế giới vật chất và đấng kiến tạo (demiurge) đã tạo ra nó. Xen giữa câu chuyện là một “cuộc đối thoại mặc khải của thiên thần”, nơi một thiên thần nhắc lại và luận giải sâu rộng hơn về đoạn thần thoại vũ trụ luận của tác giả, rồi kết thúc bằng một lời tiên tri lịch sử về sự giáng lâm của Đấng Cứu thế và ngày tận thế.
Bentley Layton, Giáo sư Nghiên cứu Tôn giáo (Kitô giáo Cổ đại) và Giáo sư Ngôn ngữ và Văn minh Cận Đông (tiếng Coptic) tại Đại học Yale, viết: “’Bản chất của các Archon’ (‘Hypostasis of the Archons’) thuật lại câu chuyện của Thuyết Ngộ giáo từ khi Yaldabaoth được tạo ra cho đến thời của Noah và trận đại hồng thủy, và kết thúc bằng lời tiên tri về sự quang lâm sau cùng của Đấng Cứu thế, sự hủy diệt của các thế lực ma quỷ và chiến thắng của những người theo Thuyết Ngộ giáo.”
Như Roger A. Bullard đã ghi nhận trong cuốn sách của mình, “Bản chất của các Archon: Văn bản tiếng Coptic kèm theo Bản dịch và Chú giải”, phần mở đầu và kết luận của văn bản mang màu sắc Kitô giáo Ngộ giáo, nhưng phần còn lại là một câu chuyện thần thoại về nguồn gốc và bản chất của các thế lực archon đang ngự trị trên các tầng trời giữa Trái Đất và cõi Ogdoad, cũng như về việc những sự kiện cổ xưa này ảnh hưởng đến vận mệnh của con người ra sao.
Mặc dù không liên quan trực tiếp đến vấn đề đang bàn, liệu có khả năng nào cái gọi là các Archon lại có mối liên hệ nào đó với các Anunnaki thời cổ đại hay không? Một câu hỏi đáng để suy ngẫm. Mặc khác, nếu lý thuyết về Archons được viết bởi ma quỷ, thì nó phù hợp với sự ngạo mạn của Lucifer.