Select Page

Tập tục thờ Cha Mẹ độ mạng

Tập tục thờ Cha Mẹ độ mạng

Phương pháp xét theo Thiên Can

1. Giáp – Ất:
– Nam: Quan Thánh Đế Quân.
– Nữ: Cửu Thiên Huyền Nữ Nương Nương.

2. Bính – Đinh:
– Nam: Cậu Tài – Cậu Quý.
– Nữ: Chúa Ngọc Nương Nương.

3. Mậu – Kỷ:
– Nam: Ngũ Công Vương Phật.
– Nữ: Phật Bà Quan Âm (còn một trường phái khác là Thánh Anh La Sát).

4. Canh – Tân:
– Nam: Quan Bình Thái Tử.
– Nữ: Chúa Tiên Nương Nương.

5. Nhâm – Quý:
– Nam: Tử Vi Đại Đế.
– Nữ: Cửu Thiên Huyền Nữ Nương Nương.

Trong gia đình cư dân Việt Nam, ngoài việc thờ cúng ông bà để nhớ nguồn cội, còn thờ thần độ mạng để được phù trợ, che chở. Thần độ mạng cho đàn ông phổ biến là Quan Công (Quan Thánh Đế Quân), độ mạng cho đàn bà phổ biến là các mẫu còn gọi là mẹ sanh, mẹ độ.

Quan Công

Quan Công là tên gọi dân gian của Quan Vân Trường, một nhân vật lịch sử đời Tam Quốc, còn được gọi là Quan Thánh Đế quân, Quan Vũ, Xích Đế. Có lẽ tục thờ Quan Công đến Đồng Nai theo con đường nhập cư của lớp người Hoa đến sớm, nó nhanh chóng được Việt hóa, và hiện trở thành phổ biến, khó phân định nguồn gốc Hoa, Việt. Những nhà còn thờ theo lối xưa có khám thờ ở phía sau bên trên bàn thờ họ, giữa là Quan Công, bên trái là Định Phúc Táo quân, bên phải là mẫu (mẹ sanh, mẹ độ). Những nhà không có khám thờ thường lập trang thờ Quan Công treo cao bên trái trong gian chính. Tục xưa thường thờ bằng một bức dán giấy đỏ đề chữ nho “Quan Thánh Đế quân”, gần đây, phổ biến loại tranh thờ vẽ trên gương gồm hai loại: Tranh ba ông (Quan Công mặc giáp phục ngồi giữa hổ trướng một tay vuốt râu đôi khi vẽ thêm tay phải cầm Kinh Xuân Thu, sau lưng có Quan Bình giữ ấn và Châu Thương cầm thanh long đao đứng hầu), Tranh năm ông (như tranh 3 ông, phía sau có thêm Trương Tiên cầm cung và Xương Thiên Quân cầm giản đứng hầu) còn gọi là tranh thờ ngũ công vương Phật.

Vía ông ngày 24 tháng 6 âm lịch, cúng đơn giản bằng nhang, đèn, hoa, trái; có thể cúng mặn hoặc cúng chay, kiêng cúng thịt gà và hoa mồng (mào) gà; cũng kiêng ăn thịt trâu, thịt chó.

Tục thờ Quan Công độ mạng không phải là biểu hiện của sự sùng bái cá nhân mà là “biểu tượng của tinh thần trọng nhân nghĩa, trung tín, hoạn nạn có nhau, bần cùng không biến tâm, giàu sang không đổi chí trong mọi hoàn cảnh vẫn một dạ chẳng hai lòng”.

Thờ Bà (thờ mẫu)

Trang thờ Bà thường bằng gỗ như một khám nhỏ treo cao ở bên phải gian chính, có khi Bà được thờ chung cùng Quan Công và Thích Ca hoặc Táo quân trong khám ở sau bàn thờ giữa. Trang thờ Bà được bài trí giản đơn gồm 1 bức tranh tượng (hoặc giấy hồng đơn đề tên Bà), bình bông, nhang, đèn, nước trong. Cúng Bà cũng rất đơn giản: nhang, đèn, nước trong, bánh, trái cây. Bà cũng được mời phối hưởng trong các lễ cúng giỗ, nhưng không bày đồ mặn. Bà độ mạng được gọi nôm na là mẹ sanh, mẹ độ; đó là các nữ thần quen thuộc trong tín ngưỡng dân gian của cư dân Việt ở Nam bộ; tùy theo hằng tâm của người phụ nữ mà chọn nữ thần độ mạng cho mình. Các Bà độ mạng được thờ trong gia đình gồm một trong số: Mẹ Thai Sanh, Chúa Ngọc nương nương, Chúa Tiên nương nương; Chúa Xứ nương nương, Linh Sơn Thánh mẫu; Thiên Hậu, Cửu Thiên Huyền Nữ, Địa mẫu, Quan Âm Bồ tát… Do các mẹ sanh mẹ độ đa dạng cho nên ngày cúng, ngày vía cũng không thống nhất, tùy theo từng gia đình, thông thường là các ngày rằm hoặc ngày cuối tháng âm lịch hoặc ngày vía. Tranh tượng thờ Bà cũng vậy. Trước đây, thường thờ bằng tờ hồng đơn ghi tên Bà, hiện nay đang phổ biến tranh thờ Bà trong khuôn gỗ lồng kiếng. Tục thờ Bà độ mạng phản ảnh tín ngưỡng thờ nữ thần của Nam bộ; trong đó đan xen, tích hợp nhiều lớp văn hóa, có sự dung hợp các nữ thần gốc Hoa, gốc Chăm, Việt trong niềm tin rộng mở của người địa phương.

About The Author

Pao Pevil

Cuộc sống này đối với tôi là màu đen tối vô tận. Đen tối đó che chở, bảo vệ và tôi tôn thờ nó. Ánh sáng có thể cho chúng ta sự sống, nhưng đêm tối mới cho chúng ta sự vĩnh hằng. Máu thịt tôi là Quỷ dữ, tôi muốn sống với cội gốc của mình. Linh hồn tôi là Bóng tối, tôi muốn là chính tôi.

Leave a Reply

Recent Tweets

  • RT @classoalcala: Terminando el tercer muestreo sobre Macarenia clavigera en Caño Cristales, sierra de La Macarena. Gracias Comunidad La Ca…
  • RT @home_assistant: Happy birthday Firefox! 15 years is a great milestone. Keep it up and keep users data private! ❤️ https://t.co/FdcSrwQp…
  • RT @Ghostery: Earlier this week Apple updated the privacy section of their website.The new site offers clear information about the data pro…