Select Page

Animism – Thuyết vật linh

Animism – Thuyết vật linh

Theo tín ngưỡng tôn giáo ban đầu, không chỉ có con người có linh hồn. Để sống sót qua những thử thách khắc nghiệt ở thời nguyên thủy, con người cần phải sống cộng sinh với những loài vật xung quanh. Họ tin rằng động vật, thực vật, đồ vật và thậm chí là các yếu tố thời tiết cũng có linh hồn.

Thuyết vật linh là gì?

Thuyết vật linh có niềm tin rằng tất cả các vật thể và sinh vật đều có linh hồn hoặc sức mạnh tâm linh. Nó được các nhà nghiên cứu coi là hình thức tôn giáo sớm nhất. Thuật ngữ này được đặt ra bởi nhà nhân chủng học người Anh, Ngài Edward Tylor, và nguồn gốc Latin của nó, Anima, có nghĩa là linh hồn hoặc hơi thở của cuộc sống. Thuyết vật linh rất phổ biến trong các bộ lạc bản địa, và được coi là một hình thức tôn giáo nguyên thủy mà sau này phát triển thành các tôn giáo độc thần hiện đại, có tổ chức.

Lý thuyết của Thuyết vật linh

Sự phát triển và hiểu biết về các nền văn hóa và tôn giáo nguyên thủy đã xuất hiện sau khi các nhà thám hiểm Châu Âu phát hiện ra Châu Phi, Ấn Độ và Thế giới mới – Châu Mỹ và Úc. Những người thực dân này đã mang tôn giáo của họ, Kito giáo, với họ, và sử dụng hiểu biết của họ để làm thước đo cho các nền văn minh mới mà họ gặp phải. Theo các nhà nghiên cứu về thời kỳ này, những người thực dân chủ yếu là các nhà truyền giáo. Nhờ quan điểm cá nhân của riêng họ mà họ coi các nền văn hóa này là sơ khai, nguyên thủy nếu gán linh hồn cho những thứ khác ngoài con người và tin rằng chúng sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. Với sự hỗ trợ của lý thuyết Darwin mà giới tri thức châu Âu mới bị thuyết phục và tin về bản chất của các nền văn hóa và tôn giáo của các bộ lạc bản địa mà họ gặp phải.

Lý thuyết sớm nhất

Ngài Edward Tylor đã xuất bản một cuốn sách có tựa đề Primitive Culture (Văn hóa nguyên thủy) vào năm 1871, trong đó phác họa sự tiến bộ tôn giáo được cho là từ Thuyết vật linh sang Đa thần giáo và sau đó là Thuyết độc thần. Tylor đánh giá các nền văn hóa theo tiêu chuẩn của châu Âu thế kỷ 19, và do đó xem Thuyết vật linh là một hệ thống tôn giáo đầy thiếu sót. Trong các nghiên cứu của mình, ông đã ghi lại rằng, để các nền văn hóa sở hữu tôn giáo ở dạng cơ bản nhất, họ cần phải tin tưởng tối thiểu vào các sinh linh. Từ thời điểm đó, ông đã thống nhất rằng niềm tin của họ sẽ phát triển và trở nên phức tạp hơn, phát triển các học thuyết và thực hiện các nghi thức để tác động đến các vị thần và ác quỷ. Một số học giả tin rằng Tylor đã không kết nối các nền văn hóa với niềm tin đơn giản hơn và không hiểu quan điểm tôn giáo của họ cơ bản như thế nào đối với cuộc đấu tranh sinh tồn mỗi ngày.

Cuộc tranh luận về Thuyết vật linh và xã hội nguyên thủy rất phổ biến ở thời của Tylor, và dẫn đến các lý thuyết tôn giáo xa hơn, chẳng hạn như Totemism. Khái niệm Totemism ban đầu được định nghĩa là niềm tin vào một con vật đại diện cho một vị thần, nhưng sau đó đã thay đổi lại, nó có mối liên hệ gia phả với một linh hồn thực vật hoặc động vật. Một số học giả tin rằng ma thuật và hiện tượng siêu nhiên có trước sự phát triển của tôn giáo. Khi thầy phù thủy thực hành thất bại ma thuật lên mọi người như chữa bệnh mà không khỏi, thay vào đó họ đã có niềm tin với các vị thần.

Quan điểm hiện đại

Năm 1960, nhà nhân chủng học A. Irving Hallowell đã xuất bản bài tiểu luận Ojibwa Ontology, Behavior, and World View (Ojibwa với Bản thể học, Hành vi và Thế giới quan). Tác giả tuyên bố người Ojibwa ở Bắc Mỹ đã gán các phẩm chất của một người, như tình cảm, khả năng giao tiếp và lựa chọn cá nhân, đối với những thứ thời tiết, đồ nấu nướng, đá,… Hallowell tìm cách thách thức các định nghĩa về người bản xứ theo phương Tây.

Nhà nhân chủng học Nurit Bird-David chịu ảnh hưởng từ cộng việc của Hallowell. Năm 1999, cô đã xuất bản một bài báo dựa trên tiền đề Hallowell và nói thêm rằng có lẽ linh hồn của một cá nhân không cứng nhắc và ràng buộc với người đó, mà là ranh giới giữa các linh hồn và chất lỏng. Linh hồn được xác định thêm bởi mối quan hệ của nó với những người khác và môi trường. Năm 2005, nhà nhân chủng học Graham Harvey đã xuất bản cuốn sách Animism: Respecting the Living World và ủng hộ quan điểm rằng không phải tất cả mọi người đều là con người. Ông cũng định nghĩa vật linh về mối quan hệ giữa các sự vật.

Ví vụ về Thuyết vật linh

Totemism được xem là một nhánh nhỏ của Thuyết vật linh. Tương tự vậy, tôn sùng là việc gán quyền lực cho một đối tượng cho một đối tượng, ví dụ như trong thuật Voodoo. Các phù thủy Voodoo gán linh hồn vào một búp bê, đồ vật để triệu hồi và đối phó với thế giới ẩn sâu trong đó, hay cả Thiên thần. Shamanism cũng được xem như là một nhánh của Thuyết vật linh. Các pháp sư giao tiếp và bước vào thế giới linh hồn bằng cách đặt mình vào một trạng thái thôi miên. Để chữa bệnh trong cơ thể, họ tin rằng phải chữa lành cho linh hồn trước. Các pháp sư có khả năng giao tiếp với các linh hồn hiền từ, trong khi những pháp sư kém hơn hoặc pháp sư dùng ma thuật đen phải dựa vào năng lực của các vị thần xấu.

Lối sống trong Thuyết vật linh

Các nhánh Thuyết vật linh khác nhau đều liên kết bởi mong muốn nguyên thủy của họ, là tồn tại thông qua giao tiếp với các sinh linh trong hoàn cảnh cụ thể và có quan hệ sâu sắc với họ. Để sống sót, họ cần phải ăn động vật, mặc dù họ coi động vật có linh hồn. Các nhà nghiên cứu chỉ ra các loài động vật tương tác chặt chẽ với con người ở mức độ thân thuộc như trong gia đình. Những người theo Thuyết vật linh cũng bày tỏ mối quan hệ sâu sắc với đời sống thực vật, khi họ lấy thực vật để ăn. Một số nền văn hóa cũng khấn nguyện đến thức ăn của họ. Đối với người châu Âu, trong thời đại khám phá, văn minh là mục tiêu tối thượng. Họ tin tưởng một cách dứt khoát vào sự tiên tiến của một nhà nước trong một xã hội. Nhìn từ quan điểm của họ, bất cứ điều gì khác với lý tưởng của họ đều kém hơn và cần phải được thay đổi để điều chỉnh, thậm chí đó là nguyên thủy hay của văn mình bản địa. Nhưng nền văn minh lý tưởng của họ có tác dụng gì đối với họ? Họ có thật sự hạnh phúc trong một xã hội đầy lòng tự ái và lòng tham hay sống trong một xã hội không phân biệt các loài?

Content Protection by DMCA.com

About The Author

Pao Pevil

Cuộc sống này đối với tôi là màu đen tối vô tận. Đen tối đó che chở, bảo vệ và tôi tôn thờ nó. Ánh sáng có thể cho chúng ta sự sống, nhưng đêm tối mới cho chúng ta sự vĩnh hằng. Máu thịt tôi là Quỷ dữ, tôi muốn sống với cội gốc của mình. Linh hồn tôi là Bóng tối, tôi muốn là chính tôi.

Leave a Reply